Στην Έφεσο, μία από τις μεγάλες πόλεις της αρχαίας Μεσογείου, οι σπασμένοι κίονες αντιμετωπίζονται σχεδόν σαν ασθενείς. Δίπλα στην Οδό του Σ...
Στην Έφεσο, μία από τις μεγάλες πόλεις της αρχαίας Μεσογείου, οι σπασμένοι κίονες αντιμετωπίζονται σχεδόν σαν ασθενείς.
Δίπλα στην Οδό του Σταδίου, μια λεωφόρο που χρησιμοποιείται εδώ και πολύ καιρό μέσα στον χώρο που έχει χαρακτηριστεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO στη δυτική Μικρά Ασία, αρχαιολόγοι και συντηρητές έχουν δημιουργήσει έναν χώρο εργασίας που η ομάδα ανασκαφών αποκαλεί «νοσοκομείο των λίθων». Εδώ, θραύσματα κιόνων, βάσεων, κιονοκράνων και επιγραφών καταγράφονται, καθαρίζονται, ενισχύονται και, όταν είναι δυνατόν, επιστρέφονται στην αρχική τους αρχιτεκτονική θέση.
Το έργο αποτελεί μέρος του προγράμματος «Geleceğe Miras Sonsuz Efes» του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, ενός μεγάλου προγράμματος ανασκαφών και αποκατάστασης που έχει σχεδιαστεί για να ανοίξει μια νέα διαδρομή για τους επισκέπτες στην Έφεσο.
Μια νέα διαδρομή στην αρχαία Έφεσο
Η Οδό του Σταδίου είναι ένα από τα βασικά σημεία της νέας διαδρομής. Για αιώνες, σεισμοί, πυρκαγιές και φυσικές καταστροφές προκάλεσαν ζημιές στην αρχαία οδό, αφήνοντας κίονες αναποδογυρισμένους και λίθινους όγκους διάσπαρτους σε όλη την περιοχή.
Τώρα, τα κομμάτια αυτά μελετώνται ένα προς ένα. Στόχος δεν είναι η ανακατασκευή της Εφέσου ως τεχνητού σκηνικού, αλλά να βοηθηθούν οι επισκέπτες να κατανοήσουν καλύτερα την αρχαία πόλη μέσω προσεκτικών και ελάχιστων παρεμβάσεων.
Ο καθηγητής Δρ. Bahadır Duman του Πανεπιστημίου Pamukkale, ο οποίος συντονίζει το έργο «Endless Ephesus», δήλωσε ότι το έργο εκτελείται από μια ομάδα 200 έως 250 ατόμων, συμπεριλαμβανομένων αρχαιολόγων, συντηρητών, γεωλόγων, αρχιτεκτόνων και μηχανικών από την Τουρκία και το εξωτερικό.
 |
| [Credit: Mehmet Emin Mengüarslan/AA] |
Το «πέτρινο νοσοκομείο» δίπλα στην Οδό του Σταδίου
Το όνομα «πέτρινο νοσοκομείο» μπορεί να ακούγεται ανεπίσημο, αλλά αποτυπώνει τη φύση του έργου. Κάθε αρχιτεκτονικό θραύσμα εξετάζεται πριν από οποιαδήποτε αποκατάσταση. Οι συντηρητές καταγράφουν την κατάστασή του, καθαρίζουν την επιφάνειά του, σταθεροποιούν τις κατεστραμμένες περιοχές και αναζητούν ταιριαστά κομμάτια.
Εάν ένας κίονας, μια βάση ή ένα κιονόκρανο μπορούν να επανασυναρμολογηθούν με ασφάλεια, προετοιμάζονται για να τοποθετηθούν ξανά στον αρχαίο δρόμο. Εάν όχι, καταγράφονται και προστατεύονται ως μέρος του αρχαιολογικού αρχείου του χώρου.
Αυτή η προσέγγιση είναι ιδιαίτερα σημαντική στην Έφεσο, όπου η αρχαία πόλη δεν παρέμεινε στάσιμη σε μια μόνο περίοδο. Τα κτίρια υπέστησαν ζημιές, επισκευάστηκαν, επαναχρησιμοποιήθηκαν και τροποποιήθηκαν κατά τη διάρκεια πολλών αιώνων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Δρ. Duman, η Οδός του Σταδίου χρησιμοποιήθηκε για περίπου 2.500 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της μακράς περιόδου, ο δρόμος υπέστη σεισμούς, πυρκαγιές και άλλα καταστροφικά γεγονότα. Οι αρχαίοι κάτοικοι προσπάθησαν επίσης να επισκευάσουν ό,τι είχε καταρρεύσει, αλλά όχι πάντα με τον τακτοποιημένο τρόπο που θα περίμεναν οι σύγχρονοι επισκέπτες.
 |
| [Credit: Mehmet Emin Mengüarslan/AA] |
«Τα πάντα δεν ήταν τακτοποιημένα με κανονική σειρά», είπε ο Duman. «Μερικές φορές οι βάσεις χρησιμοποιούνταν ως κιονόκρανα, άλλες φορές οι κίονες αναποδογυρίζονταν ή τοποθετούνταν με απροσδόκητους τρόπους. Υπάρχουν πολλές τέτοιες παρεμβάσεις από την αρχαιότητα. Κάνουμε ελάχιστες παρεμβάσεις, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να αντιληφθούν την αρχαία περίοδο με μεγαλύτερη σαφήνεια».
Οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει περίπου 120 έως 130 κίονες και βάσεις κατά μήκος της οδού. Περίπου το 60% της αποκατάστασής τους έχει ολοκληρωθεί, ενώ οι υπόλοιπες εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν τους επόμενους μήνες.
Οι επιγραφές θα γίνουν αναγνώσιμες για τους επισκέπτες
Η Οδός του Σταδίου διατηρεί επίσης λατινικές και ελληνικές επιγραφές, μαζί με βάσεις αγαλμάτων που κάποτε αποτελούσαν μέρος της δημόσιας μνήμης της πόλης. Αυτές οι επιγραφές μεταφράζονται στα τουρκικά και στα αγγλικά.
Αυτή η λεπτομέρεια έχει σημασία για τους ξένους επισκέπτες. Αντί να βλέπουν απλώς λαξευμένες πέτρες, θα μπορούν να κατανοήσουν τι έγραφαν κάποτε ορισμένες από αυτές, ποια ονόματα έφεραν και πώς διαμορφώθηκε ο δημόσιος χώρος στην Έφεσο από τα τιμητικά μνημεία, την αστική ταυτότητα και την αυτοκρατορική κουλτούρα.
Για μια πόλη τόσο διάσημη όσο η Έφεσος, αυτό θα μπορούσε να κάνει τη νέα διαδρομή κάτι περισσότερο από έναν ακόμη αρχαιολογικό περίπατο. Θα μπορούσε να μετατρέψει έναν κατεστραμμένο δρόμο σε ένα κατανοητό κεφάλαιο της αστικής ιστορίας.
 |
| [Credit: Mehmet Emin Mengüarslan/AA] |
Οι εργασίες θα συνεχιστούν προς το θέατρο και την Οδό του Λιμανιού
Μετά την Οδό του Σταδίου, η νέα διαδρομή θα επεκταθεί προς το αρχαίο θέατρο και στη συνέχεια προς την Οδό του Λιμανιού, έναν από τους σημαντικότερους άξονες της πόλης. Η αποκατάσταση εκεί θα επικεντρωθεί στις πλάκες του πεζοδρομίου, τους κίονες και τις ανασκαφικές εργασίες γύρω από το συγκρότημα των ρωμαϊκών λουτρών.
Ο Duman χαρακτήρισε την Έφεσο ως «την πρωτεύουσα της Μικράς Ασίας» και ανέφερε ότι ακόμη και οι επισκέπτες που έχουν επισκεφθεί τον αρχαιολογικό χώρο πολλές φορές θα βιώσουν μια διαφορετική εμπειρία μόλις ολοκληρωθεί η νέα διαδρομή.
«Με την ολοκλήρωση των εργασιών, οι επισκέπτες θα βρουν μπροστά τους μια εντελώς νέα διαδρομή», είπε.
Θα αναστηλωθεί και η Πύλη του Λιμανιού
Ένα άλλο σημαντικό τμήμα του έργου είναι η Μεσαία Πύλη του Λιμανιού, στο τέλος της Οδού του Λιμανιού. Έχουν ληφθεί οι απαραίτητες άδειες από την επιτροπή διατήρησης και οι εργασίες αποκατάστασης αναμένεται να ξεκινήσουν φέτος.
Η ομάδα θα χρησιμοποιήσει την αναστύλωση, μια μέθοδο διατήρησης που βασίζεται στην επανασυναρμολόγηση αρχαίων κατασκευών με τα αρχικά σωζόμενα στοιχεία τους, όπου αυτό είναι δυνατό. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η πύλη δεν θα ανακατασκευαστεί ελεύθερα. Θα αποκατασταθεί μόνο όπου το επιτρέπουν τα στοιχεία και τα αρχικά υλικά.
Η αποκατάσταση της Οδού του Σταδίου και της Οδού του Λιμανιού προβλέπεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους.
Για την Έφεσο, το έργο δεν αφορά μόνο την ανέγερση των πεσμένων κιόνων. Αφορά την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο οι επισκέπτες κινούνται στην πόλη, του τρόπου με τον οποίο ερμηνεύουν τα ερείπια και του τρόπου με τον οποίο μπορεί να βιωθεί ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα του αρχαίου κόσμου χωρίς να χαθεί η αρχαιολογική του ακεραιότητα.
Πηγή: Anatolian Archaeology
Δεν υπάρχουν σχόλια