Κυριακή, 10 Ιουνίου 2018

Ο Αζαήλ της Δαμασκού, ο Εθβαάλ της Τύρου ή ο Αχαάβ της Σαμάρειας;

Ο Αζαήλ της Δαμασκού, ο Εθβαάλ της Τύρου ή ο Αχαάβ της Σαμάρειας;

Ένα αινιγματικό κεφαλάκι βασιλιά που βρέθηκε το 2017 στον αρχαιολογικό οικισμό Abel Beth Maacah του Ισραήλ και χρονολογείται τον 9ο αι. π.Χ. έχει πυροδοτήσει διάφορες συζητήσεις σχετικά με την ταυτότητα του προσώπου που απεικονίζει.

Ο οικισμός του Abel Beth Maacah βρίσκεται στα σύνορα με το Λίβανο και οι αρχαιολόγοι ήδη από το 19ο αι. τον έχουν ταυτίσει με το βιβλικό οικισμό που αναφέρεται στα βιβλία των Βασιλέων (Α΄ Βασ. 15,20) και των Χρονικών (Β΄ Χρον. 16,4).

Κατά τον 9ο αι. π.Χ. η πόλη βρισκόταν μεταξύ τριών διαφορετικών επικρατειών: του αραμαϊκού βασιλείου της Δαμασκού, της φοινικικής πόλης της Τύρου και του βασιλείου του Ισραήλ με πρωτεύουσα τη Σαμάρεια. 

Από αυτή τη χρονική περίοδο προέρχεται και το κεφαλάκι αυτό που βρέθηκε στο δάπεδο ενός κτιρίου της εποχής του Σιδήρου. Πρόκειται για μία σπάνια για την εποχή του Σιδήρου απεικόνιση βασιλικού προσώπου από φαγεντιανή, καθώς οποιαδήποτε εικονιστική παράσταση αυτή την εποχή που σώζεται - ιδιαιτέρως σπάνια- ήταν κατασκευασμένη από πιο ευτελή υλικά.

Η ερμηνεία της κεφαλής ως βασιλικής βασίστηκε κυρίως στον τρόπο με τον οποίο είναι φτιαγμένη η κόμμωση της, δηλαδή με βοστρύχους που παραπέμπει σε κάποιο πιο σπουδαίο πρόσωπο, ενώ ένα διάδημα συγκρατούσε αυτή την κόμμωση. Επιπλέον, το πρόσωπο απεικονίζεται να φέρει γένια. Η αποτύπωση αυτή θυμίζει την τυπολογία με την οποία οι αρχαίοι Αιγύπτιοι απεικόνιζαν τους Σημίτες γείτονές τους και γενικότερα τους ανθρώπους της Εγγύς Ανατολής. 

Ποια να ήταν άραγε αυτή η αινιγματική φιγούρα του 9ου αι. π.Χ.; Ο Αζαήλ της Δαμασκού, ο Εθβαάλ της Τύρου ή ο Αχάβ της Σαμάρειας; Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα σε αυτό το ερώτημα. Παρόλα αυτά, το ίδιο το εύρημα είναι ένα καταπληκτικό δημιούργημα της μικροτεχνίας του 9ου αι. π.Χ. από την περιοχή της Συροπαλαιστίνης.

Βάλια Παπαναστασοπούλου
Αρχαιολόγος-Θεολόγος, Ms 
Υποψ. Διδάκτωρ






0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου