Δευτέρα, 14 Ιανουαρίου 2019

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή γενειοφόρου Ηρακλή με λεοντή σε αργυρό τετράδραχμο Καμάρινας, Σικελία (425-405 π.Χ.)
Μια εντυπωσιακή έκθεση για τον Ηρακλή στο Νομισματικό Μουσείο περιλαµβάνει 346 αρχαιότητες, οι περισσότερες από τις οποίες παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό.

Περιοδική έκθεση με τίτλο «Ηρακλής, Ήρως Διαχρονικός και Αιώνιος» διοργανώνει το Νομισματικό Μουσείο. O Ηρακλής, µία µυθολογική προσωπικότητα µε πολλαπλούς συµβολισµούς, αποτέλεσε και αποτελεί έµπνευση και µέσο διοχέτευσης προτύπων και µηνυµάτων από τους αρχαίους µέχρι και τους νεότερους χρόνους, αναφέρουν οι διοργανωτές της έκθεσης. Η µορφή του Ηρακλή, ως πανελλήνιο, πανευρωπαϊκό και παγκόσµιο πρότυπο ρώµης, αρετής και δικαιοσύνης και φορέας πολιτικο-κοινωνικών, θρησκευτικών και ηθικών μηνυμάτων, άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωµά της στην Ιστορία ανά τους αιώνες.   

Η παρούσα έκθεση αποσκοπεί, κυρίως µέσω των νοµισµατικών παραστάσεων, στην παρουσίαση και ανάλυση των διαφόρων εικονογραφικών µορφών της πολυδιάστατης προσωπικότητας του θεού-ήρωα, µε συγκεκριµένα γνωρίσµατα και χαρακτηριστικά, η απόδοση των οποίων διαφοροποιείται ανάλογα µε την περιοχή και τις αισθητικές αντιλήψεις της κάθε περιόδου.   

Η έκθεση περιλαµβάνει 346 αρχαιότητες, οι περισσότερες από τις οποίες παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό. Συγκεκριµένα ένα πινάκιο, δύο γλυπτά και ένα χρυσό νόµισµα από τα Αρχαιολογικά Μουσεία Άµφισσας και ∆ελφών, δύο αττικές και µία βοιωτική επιγραφή από το Επιγραφικό Μουσείο, καθώς και 339 αρχαία ελληνικά, ελληνορωµαϊκά και ρωµαϊκά νοµίσµατα, χρυσά, αργυρά, χάλκινα και από ήλεκτρο, µολύβδινα, πήλινα και χάλκινα σύµβολα, σφραγιδόλιθους και δακτυλιόλιθους από τις Συλλογές του Νοµισµατικού Μουσείου και από την Ιδιωτική Συλλογή του Θεόδωρου Αραβάνη.

Τη μουσειολογική μελέτη και την επιστημονική επιμέλεια έχουν ο Διευθυντής του Νομισματικού Μουσείου δρ Γεώργιος Κακαβάς και οι νομισματολόγοι του Μουσείου, Αντωνία Νικολακοπούλου και δρ Βασιλική Στεφανάκη.   

Τα παραπάνω αντικείµενα, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ πολιτειακό, γεωγραφικό και χρονολογικό πλαίσιο —πόλεις-κράτη, έθνη, Κοινά, βασίλεια και αυτοκρατορίες από τη ∆υτική Μεσόγειο µέχρι και τα βάθη της Ανατολής και από τους κλασικούς µέχρι και τους νεότερους χρόνους— συνοµιλούν µε τα 19 ζωγραφικά έργα του αναγνωρισµένου διεθνώς εικαστικού Παύλου Σάµιου, Καθηγητή της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, που αντλούν την έµπνευσή τους από τον Ηρακλή και τους Άθλους του, μέσα από μία λιτή και εμπνευσμένη μουσειογραφική προσέγγιση του Γιάννη Μετζικώφ.

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή αγένειου Ηρακλή Πατρώου σε αργυρό δεκάδραχμο Αλεξάνδρου Γ’ (327/6 – 324 π.Χ.)
Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή γενειοφόρου Ηρακλή σε χρυσή δραχμή Καρύστου, Εύβοια (περ. 313 π.Χ.) 
4 θεματικές ενότητες 

Η έκθεση χωρίζεται σε τέσσερις θεµατικές ενότητες: Η πρώτη ενότητα πραγµατεύεται τις ιδεαλιστικές ή µη προσωπογραφίες (κεφαλή αγένειος, γενειοφόρος, µε ή χωρίς λεοντή) του θεού-ήρωα στους χαρακτήρες των νοµισµάτων, στα σύµβολα και στους σφραγιδόλιθους, καθώς και τους εικονογραφικούς του τύπους (ιστάµενος, καθήµενος, τοξότης), οι οποίοι αναπαράγουν ή δανείζονται στοιχεία από γνωστά, από τις γραπτές πηγές, έργα φηµισµένων καλλιτεχνών, για τα οποία αντλούµε επίσης πληροφορίες µέσω των µεταγενέστερων ρωµαϊκών γλυπτών.

Η δεύτερη ενότητα εστιάζει στα όπλα, όπως το ρόπαλο και η λεοντή, κατεξοχήν σύµβολα του ήρωα, καθώς και το τόξο και η φαρέτρα, εκ των οποίων τα περισσότερα αποτελούσαν δώρα θεών. Η τρίτη ενότητα επικεντρώνεται στην παιδική του ηλικία µε τις γνωστές παραστάσεις του Ηρακλή δρακονοπνίγοντα, τους άθλους και τα κατορθώµατά του και η τελευταία στην αφοµοίωσή του µε άλλες θεότητες της Ανατολής.   

Και στις τέσσερις ενότητες παρουσιάζονται απεικονίσεις του θεού-ήρωα σε νοµίσµατα πόλεων, Κοινών και βασιλείων που συνδέονται µε τη λατρεία του ως µυθικού οικιστή/ιδρυτή και γενάρχη, την παιδική και εφηβική του ηλικία στη Θήβα, τους άθλους, τα κατορθώµατα και τις εκστρατείες που λαµβάνουν χώρα από τη Μεσόγειο, την Ευρώπη και την Αφρική έως τα βάθη της Ανατολής. Σύµβολο δύναµης και εξουσίας, ο Ηρακλής και τα σύµβολά του χρησιµοποιήθηκαν από βασιλείς και ηγεµόνες, οι οποίοι ταυτίστηκαν µε τη µορφή του, αλλά και από πόλεις-κράτη και Κοινά µε πολιτική σκοπιµότητα. Τα γνωρίσµατα και οι ιδιότητές του, ευρέως γνωστές στον μεσογειακό χώρο, υιοθετήθηκαν και αφοµοιώθηκαν και από άλλες τοπικές θεότητες, κυρίως από τον φοινικικό θεό Μελκάρτ.

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ο ταύρος της Κρήτης, έργο του ζωγράφου Παύλου Σάμιου (1989)
Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο Διευθυντής του Μουσείου δρ Γεώργιος Κακαβάς με συνεργάτη την αρχαιολόγο δρα Μιμίκα Γιαννοπούλου.   

Η έκδοση του συνοδευτικού επιστημονικού καταλόγου της Έκθεσης, αφιερωμένου στη μνήμη της διαπρεπούς νομισματολόγου Βάσως Πέννα, οφείλεται στο ιδιαίτερο ενδιαφέρον και την υποστήριξη από κάθε άποψη της Alpha Bank, µόνιµου υποστηρικτή των δράσεων του Νοµισµατικού Μουσείου.  

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή αγένειου Ηρακλή με λεοντή σε χρυσό στατήρα Φιλίππων, Μακεδονία (περ. 350-330 π.Χ.).

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή Κόμμοδου ως Ηρακλής με λεοντή σε διμεταλλικό μετάλλιο (192 μ.Χ.).

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή αγένειου Ηρακλή με λεοντή και τα όπλα του σε αργυρό τετράδραχμο Ερυθρών, Ιωνία (330-300 π.Χ.)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή νεαρού Ηρακλή και τα όπλα του σε χρυσό τέταρτο στατήρα Φιλίππου Β’ (340/36-328 π.Χ.).

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ημίτομο Ηρακλή με ρόπαλο σε χαλκή uncia Ουενουσίας, Απουλία (210 π.Χ.)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής ιστάμενος με ρόπαλο σε αργυρό ημίδραχμο Οιταίων (371-280 π.Χ.). 

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής ιστάμενος με ρόπαλο και λεοντή σε αργυρό τετράδραχμο Ευθυδήμου Β’, Βακτρία (190-185 π.Χ.)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής νεαρός, καθήμενος στη δορά λιονταριού, σε αργυρό στατήρα Κρότωνα, Βρεττία (5ος-4ος αι. π.Χ.)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής σε ώριμη ηλικία, καθήμενος στη δορά λιονταριού, σε αργυρό τετράδραχμο Νάβιδος, βασιλιά της Σπάρτης (207-192 π.Χ.)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής με ρόπαλο, καθήμενος σε βράχο, σε αργυρό τετράδραχμο Ευθυδήμου Α’, Βακτρία (230-200 π.Χ.)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής τοξότης, γενειοφόρος με λεοντή, σε χρυσό ημίδραχμο Θάσου (390 π.Χ.). 

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή γενειοφόρου Ηρακλή σε χρυσή δραχμή Κοινού Αιτωλών (220-205 π.Χ.), Αρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσας.

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Η απαγωγή των βοδιών του Γηρυόνη από τον Ηρακλή σε χαλκό νόμισμα Αλεξάνδρειας Αιγύπτου επί Αντωνίνου Ευσεβούς (140-141 μ.Χ.).

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής βρέφος, δρακονοπνίγων, σε αργυρό στατήρα Θήβας, Βοιωτία (425-395 π.Χ.)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής τοξότης και όρνιθα, υποδηλώνουν τον άθλο με τις Στυμφαλίδες όρνιθες, σε αργυρό στατήρα Πραισού, Κρήτη (γ’ τέταρτο 4ου αι. π.Χ.).

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή Ηρακλή/Μελκάρτ με λεοντή σε αργυρό σικελο-καρχηδονιακό τετράδραχμο (325-300 π.Χ.).

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Η πάλη του Ηρακλή με το λιοντάρι της Νεμέας σε αργυρό τετράδραχμο Λυκκείου, Παιονία (356-335 π.Χ.). 

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Το ρόπαλο του Ηρακλή σε χρυσό στατήρα Φιλίππου Ε’ (περ. 200 π.Χ.).

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Η πάλη του Ηρακλή με το λιοντάρι της Νεμέας σε 100 χρυσές λίτραι Συρακουσών, Σικελία (405-400 π.Χ.).
Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Κεφαλή γενειοφόρου Ηρακλή και τα όπλα του σε αργυρό τριώβολο Σέλγης, Πισιδία (2ος-1ος αι. π.Χ.)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Μαρμάρινος βωμίσκος, ανάθημα στον Ηρακλή Απαλεξίκακο (20ς αι. μ.Χ.), Επιγραφικό Μουσείο

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Ηρακλής βρέφος, δρακονοπνίγων, από αργυρό στατήρα Θηβών, έργο του ζωγράφου Παύλου Σάμιου (2018)

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Η Κερυνήτις έλαφος, έργο του ζωγράφου Παύλου Σάμιου (1989)
Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Η έριδα του Ηρακλή με τον Απόλλωνα για τον δελφικό τρίποδα σε πήλινο αττικό μελανόμορφο πινάκιο (490/70-465 π.Χ.), Αρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσας.

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Προτομή Κόμμοδου ως Ηρακλής με λεοντή σε υπερμεγέθη ανάγλυφο λίθο από χαλκηδόνιο (2ος αι. μ.Χ.).

Ηρακλής: όμορφος, δίκαιος και παλικάρι
Μαρμάρινη κεφαλή γενειοφόρου Ηρακλή, αυτοκρατορικών χρόνων, Αρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσας. 
Σε όλη τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιείται εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές με σκοπό την εξοικείωσή τους με τη μυθική μορφή του θεϊκού ήρωα Ηρακλή, τις αξίες και τα ιδανικά που προκύπτουν από τα κατορθώματα και τους άθλους του.   

Η έκθεση παρουσιάζεται στη μεγάλη αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων, στον δεύτερο όροφο του Ιλίου Μελάθρου, στη βιβλιοθήκη του Ερρίκου Σλήμαν, και θα διαρκέσει έως τις 31 Οκτωβρίου 2019. 

Info

Νομισματικό Μουσείο, Ιλίου Μέλαθρον, Ελ. Βενιζέλου (Πανεπιστημίου) 12, Αθήνα. 
Τηλ.: 210 3612834, 210 3632057, 

Πηγή: LiFO





0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου