[Credit: AA] Αρχαιολόγοι που εργάζονται στη νοτιοδυτική Τουρκία ανακάλυψαν ένα από τα πιο συναρπαστικά παραδείγματα αρχιτεκτονικής συνέχειας...
 |
| [Credit: AA] |
Αρχαιολόγοι που εργάζονται στη νοτιοδυτική Τουρκία ανακάλυψαν ένα από τα πιο συναρπαστικά παραδείγματα αρχιτεκτονικής συνέχειας στην ανατολική Μεσόγειο: ένα ρωμαϊκό νοσοκομείο που αργότερα μετατράπηκε σε βυζαντινή εκκλησία στην αρχαία Καύνο. Η ανακάλυψη ρίχνει νέο φως στο πώς οι αστικοί χώροι στην αρχαιότητα προσαρμόζονταν για να ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες ιατρικές, θρησκευτικές και κοινωνικές ανάγκες για περισσότερο από μία χιλιετία.
Ο χώρος της ανασκαφής βρίσκεται κοντά στο αρχαίο λιμάνι του Καύνου, μια στρατηγική ζώνη που κάποτε εξυπηρετούσε εμπόρους, ναυτικούς, στρατιώτες και προσκυνητές που ταξίδευαν κατά μήκος της ακτής της Καρίας. Ενώ η πόλη είναι ήδη γνωστή για τους εντυπωσιακούς λαξευμένους σε βράχο τάφους, το καλοδιατηρημένο θέατρο, τα ρωμαϊκά λουτρά και τα ψηφιδωτά δάπεδα, το πρόσφατα ανακαλυφθέν συγκρότημα παρουσιάζει μια διαφορετική διάσταση της αστικής ζωής: την οργανωμένη υγειονομική περίθαλψη και την μετέπειτα ενσωμάτωσή της στη χριστιανική θρησκευτική αρχιτεκτονική.
Οι ανασκαφές στην αποκαλούμενη «περιοχή του περιτειχισμένου μοναστηριού» έχουν διεξαχθεί υπό την καθοδήγηση του αναπληρωτή καθηγητή Ufuk Çörtük του Πανεπιστημίου Muğla Sıtkı Koçman. Κατά τη διάρκεια αρκετών περιόδων, οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν σταδιακά μια αρχιτεκτονική ακολουθία που χρονολογείται από την περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η πρώιμη φάση, που χρονολογείται στον 2ο και 3ο αιώνα μ.Χ., αποτελείται από ένα ορθογώνιο συγκρότημα διατεταγμένο γύρω από μια κεντρική αυλή, πλαισιωμένο από πολλαπλά δωμάτια.
Αυτό που διακρίνει αυτό το κτίριο από τα συνηθισμένα οικιακά ή διοικητικά κτίρια είναι η αξιοσημείωτη συγκέντρωση ιατρικών εργαλείων που ανακαλύφθηκαν στα δωμάτια και τις αυλές του. Νυστέρια, βελόνες, τσιμπιδάκια και άλλα χειρουργικά εργαλεία υποδηλώνουν μια εξειδικευμένη ιατρική λειτουργία. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι το συγκρότημα λειτουργούσε αρχικά ως στρατιωτικό νοσοκομείο που εξυπηρετούσε τα ρωμαϊκά στρατεύματα που ήταν σταθμευμένα κοντά στο λιμάνι, πριν επεκτείνει το ρόλο του για να περιθάλπει πολίτες και ταξιδιώτες που διέρχονταν από το πολυσύχναστο λιμάνι.
Τα ρωμαϊκά νοσοκομεία αυτού του τύπου είναι σχετικά σπάνια στην Ανατολία, γεγονός που καθιστά το παράδειγμα της Καύνου ιδιαίτερα σημαντικό. Η θέση του υποδηλώνει ότι η υγειονομική περίθαλψη ήταν στενά συνδεδεμένη με την εμπορική και ναυτική ζωή της πόλης, προσφέροντας θεραπεία τόσο σε όσους έφταναν από τη θάλασσα όσο και στους κατοίκους.
 |
| [Credit: Durmuş Genç/AA] |
Μια βυζαντινή μεταμόρφωση
Μέχρι τον 6ο αιώνα μ.Χ., η λειτουργία του χώρου άλλαξε δραματικά. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ότι μια μεγάλη χριστιανική εκκλησία χτίστηκε ακριβώς πάνω στα παλαιότερα ρωμαϊκά θεμέλια. Η εκκλησία, που είναι σε εξαιρετικά καλή κατάσταση, διαθέτει έναν καλά καθορισμένο κυρίως ναό, αψίδα και συναφή αρχιτεκτονικά στοιχεία τυπικά της πρώιμης βυζαντινής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής.
Αντί να καταστρέψουν τη ρωμαϊκή κατασκευή, οι βυζαντινοί οικοδόμοι επαναχρησιμοποίησαν τους τοίχους και τα δωμάτια της, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο μνημείο που αντανακλά τόσο τη συνέχεια όσο και τη μεταμόρφωση. Οι αρχαιολόγοι ερμηνεύουν αυτή την αλλαγή ως μέρος της ευρύτερης εκχριστιανοποίησης της Μικράς Ασίας, όταν οι δημόσιοι και χρηστικοί χώροι συχνά μετατρέπονταν σε θρησκευτικά συγκροτήματα.
Η εκκλησία φαίνεται να ήταν μέρος ενός μεγαλύτερου μοναστηριακού συγκροτήματος, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Καύνος είχε γίνει όχι μόνο λιμάνι αλλά και πνευματικό κέντρο κατά την ύστερη αρχαιότητα. Η επαναχρησιμοποίηση ενός πρώην νοσοκομείου για χριστιανική λατρεία έχει επίσης συμβολικό βάρος, αντανακλώντας τις μεταβαλλόμενες αντιλήψεις για τη θεραπεία — από τη σωματική ιατρική στην πνευματική φροντίδα.
Αποδείξεις μακροχρόνιας χρήσης
Η ιστορία του χώρου δεν τελειώνει με το Βυζάντιο. Ευρήματα από μεταγενέστερες περιόδους αποδεικνύουν ότι το συγκρότημα συνέχισε να προσελκύει δραστηριότητα μέχρι και τη μεσαιωνική εποχή. Μεταξύ των πιο αξιοσημείωτων ανακαλύψεων είναι ένα νόμισμα που ανήκει στη Δυναστεία των Αϊδινιδών ή Αϊδινιδών (Aydınoğulları), γνωστή και ως Πριγκιπάτο του Αϊδινίου και Μπεϊλίκι του Αϊδινίου, ένα μπεϊλίκι που κυβέρνησε τμήματα της δυτικής Ανατολίας τον 13ο και 14ο αιώνα.
Αυτά τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η περιοχή παρέμεινε ενσωματωμένη στα τοπικά οικιστικά πρότυπα πολύ καιρό μετά την απώλεια της σημασίας της Καύνου ως κλασικού λιμανιού. Συνολικά, οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ο χώρος γνώρισε τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε σημαντικές φάσεις χρήσης, που εκτείνονται από τη ρωμαϊκή, τη βυζαντινή και την τουρκο-ισλαμική περίοδο.
 |
| [Credit: Durmuş Genç/AA] |
Η Καύνος στο ιστορικό πλαίσιο
Ιδρυμένη στην αρχαιότητα στα σύνορα μεταξύ Καρίας και Λυκίας, η Καύνος βρισκόταν σε ένα μοναδικό πολιτισμικό σταυροδρόμι. Το λιμάνι της πόλης κάποτε άνοιγε απευθείας στη Μεσόγειο, αλλά η προσάμμωση από το Δέλτα του Νταλιάν σταδιακά απομάκρυνε την ακτογραμμή, συμβάλλοντας στην τελική παρακμή της. Παρ' όλα αυτά, η Καύνος παρέμεινε κατοικημένη για αιώνες, προσαρμοζόμενη στις περιβαλλοντικές αλλαγές καθώς και στις πολιτικές και θρησκευτικές μεταβολές.
Σήμερα, ο χώρος περιλαμβάνεται στον Προσωρινό Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναγνωρισμένος για την εξαιρετική του διατήρηση και ιστορική σημασία. Η ανακάλυψη του ρωμαϊκού νοσοκομείου που μετατράπηκε σε εκκλησία ενισχύει την αξίωση της Καύνυο ως βασική μελέτη περίπτωσης για την κατανόηση της μακροπρόθεσμης αστικής συνέχειας στην Ανατολία.
Μια ζωντανή χρονολόγηση της αρχαίας Μεσογείου
Οι ερευνητές περιγράφουν το πρόσφατα ανακαλυφθέν συγκρότημα ως μια «ζωντανή χρονολόγηση», που συνοψίζει τις μεταβαλλόμενες προτεραιότητες των αρχαίων κοινωνιών. Από τη ρωμαϊκή στρατιωτική ιατρική έως τη βυζαντινή μοναστική ζωή και, τέλος, τη μεσαιωνική παρουσία, ο χώρος απεικονίζει τον τρόπο με τον οποίο η αρχιτεκτονική επανερμηνευόταν επανειλημμένα αντί να εγκαταλείπεται.
Καθώς οι ανασκαφές συνεχίζονται, οι αρχαιολόγοι αναμένουν περαιτέρω πληροφορίες για την καθημερινή ζωή, τις πρακτικές υγειονομικής περίθαλψης και τη θρησκευτική μεταμόρφωση στην αρχαία Καρία. Προς το παρόν, το νοσοκομείο-εκκλησία της Καύνου αποτελεί μια σπάνια και ισχυρή μαρτυρία για το πώς εξελίχθηκαν οι πόλεις της αρχαίας Μεσογείου —στρώμα προς στρώμα— χωρίς να χάσουν τη σύνδεσή τους με το παρελθόν.
Πηγή: ArkeoNews
Δεν υπάρχουν σχόλια