Nαός του Διός ηλικίας 2.100 ετών στην Αμάσεια, ο οποίος αναγνωρίζεται ως το μοναδικό γνωστό παράδειγμα του είδους του στην περιοχή της Μαύρη...
Nαός του Διός ηλικίας 2.100 ετών στην Αμάσεια, ο οποίος αναγνωρίζεται ως το μοναδικό γνωστό παράδειγμα του είδους του στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, έχει πλέον περιοριστεί σε λίγο περισσότερο από τα θεμέλιά του, μετά από χρόνια παραμέλησης και επαναλαμβανόμενων παράνομων ανασκαφών που έχουν σταδιακά διαβρώσει αυτό που κάποτε υψωνόταν σε μια από τις πιο επιβλητικές κορυφές της περιοχής.
Ο ναός βρίσκεται κοντά στο χωριό Yassıçal της Τουρκίας, σε υψόμετρο περίπου 1.300 μέτρων, και εξακολουθεί να κυριαρχεί οπτικά στο γύρω τοπίο, όμως το ίδιο το κτίσμα έχει σχεδόν εξαφανιστεί, αφήνοντας πίσω μόνο αμυδρά ίχνη της αρχικής του διάταξης.
Ένα σπάνιο ιερό στη βόρεια Ανατολία
Ο ναός ήταν αφιερωμένος στον Στράτιο Δία, μια μορφή της μυθολογίας που συνδέεται με την προστασία, ιδίως σε στρατιωτικό πλαίσιο, και ενώ τέτοια ιερά ήταν κάποτε συνηθισμένα σε διάφορες περιοχές της Ανατολίας, η παρουσία τους στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας ήταν πάντα περιορισμένη.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τον χώρο αυτό να ξεχωρίζει.
Δεν είναι απλώς ένα ακόμη ερειπωμένο κτίσμα, αλλά ο μόνος επιβεβαιωμένος ναός του Δία στην περιοχή αυτή, γεγονός που τον καθιστά σημαντικό ορόσημο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι ελληνικές και ρωμαϊκές θρησκευτικές πρακτικές επεκτάθηκαν στη βόρεια Ανατολία.
Ανασκάφηκε μία φορά και στη συνέχεια αφέθηκε χωρίς προστασία
Η μόνη τεκμηριωμένη αρχαιολογική εργασία στον χώρο πραγματοποιήθηκε το 2006, όταν το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμάσειας διεξήγαγε μια σύντομη σωστική ανασκαφή διάρκειας περίπου 40 ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας ανακαλύφθηκαν νομίσματα, κεραμικά θραύσματα και λύχνοι λαδιού, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στο μουσείο.
Πέρα από αυτή την περιορισμένη παρέμβαση, δεν ακολούθησε καμία μακροπρόθεσμη ανασκαφή ή προσπάθεια συντήρησης, και ο χώρος αφέθηκε εκτεθειμένος χωρίς ουσιαστικά μέτρα προστασίας.
Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η έκθεση αποδείχθηκε δαπανηρή.
Ένας χώρος που διαμορφώθηκε σταδιακά από τις λεηλασίες
Ελλείψει παρακολούθησης, η περιοχή του ναού προσέλκυσε όλο και περισσότερους αρχαιοκάπηλους, οι οποίοι οδηγούνταν από την υπόθεση ότι πολύτιμα αντικείμενα ενδέχεται να βρίσκονται ακόμη κάτω από την επιφάνεια.
Σε αντίθεση με τα μνημειακά ερείπια μεγάλης κλίμακας που μπορούν να αντέξουν σε κάποιο βαθμό διαταραχής, ο χώρος αυτός επιβιώνει μόνο στο επίπεδο του εδάφους, πράγμα που σημαίνει ότι κάθε μη εξουσιοδοτημένη ανασκαφή βλάπτει άμεσα ό,τι απομένει από το αρχαιολογικό υλικό, συχνά με τρόπους που δεν μπορούν να αντιστραφούν.
Νέες εκκλήσεις για δράση
Τους τελευταίους μήνες έχουν αρχίσει να αναζωπυρώνονται οι ανησυχίες για την κατάσταση του χώρου. Ο Haluk İpek, βουλευτής της Αμάσειας, δήλωσε ότι πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την αναστήλωση του ναού και την πρόσβασή του στο κοινό, τονίζοντας τη σημασία της διατήρησης αυτής της πολιτιστικής κληρονομιάς για τις μελλοντικές γενιές.
Οι δηλώσεις του έγιναν κατά τη διάρκεια μιας πολιτιστικής περιήγησης που οργανώθηκε κατά μήκος μιας διαδρομής που συνδέει τον ναό με τον κοντινό τάφο του Lokman Hekim, όπου στους συμμετέχοντες δόθηκαν πληροφορίες για το ιστορικό του χώρου.
Τι απομένει — και τι ενδέχεται να εξαφανιστεί σύντομα
Σήμερα, ο ναός υπάρχει μόνο ως περίγραμμα στο έδαφος, με διάσπαρτους λίθους να σηματοδοτούν το σημείο όπου κάποτε βρισκόταν ο τοίχος, ενώ ο ίδιος ο λόφος συνεχίζει να δεσπόζει στο τοπίο όπως ακριβώς έκανε πριν από δύο χιλιετίες.
Ωστόσο, χωρίς παρέμβαση, ακόμη και αυτά τα περιορισμένα ίχνη βρίσκονται σε κίνδυνο.
Η διάβρωση θα συνεχιστεί, όπως και οι παράνομες ανασκαφές. Ο χώρος δεν χρειάζεται κάποιο δραματικό γεγονός για να εξαφανιστεί εντελώς· η σταδιακή απώλεια μπορεί να είναι αρκετή.
Πηγή: Anatolian Archaeology
Δεν υπάρχουν σχόλια