Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου 2016

Κρατήρας του Ηρακλή από το Μητροπολιτικό της Νέας Υόρκης στην Αθήνα


Κρατήρας του Ηρακλή από το Μητροπολιτικό της Νέας Υόρκης στην Αθήνα

Ένας υπέροχος κρατήρας με τον ημίθεο Ηρακλή, αγγείο που μας έστειλε το Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης, περιμένει τον επισκέπτη του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. 

Το αγγείο, που προέρχεται από την περιοχή της Απουλίας, μέρους της Μεγάλης Ελλάδας, έχει στηθεί σε ειδική προθήκη στη λεγόμενη «αίθουσα του Βωμού» κοντά στο έκθεμα του  «Αθέατου Μουσείου» που είναι και πάλι ένας κρατήρας, ο λεγόμενος κρατήρας της μάχης. Μπορείτε να το θαυμάσετε μέχρι τις 10 Οκτωβρίου, οπότε και θα ταξιδέψει για τη Νέα Υόρκη, δυστυχώς όμως, δεν είναι προβεβλημένο όπως θα του άξιζε.

Ο ερυθρόμορφος απουλικός κιονωτός κρατήρας δημιουργήθηκε περί το 360- 350 π.Χ. στην σημερινή Κάτω Ιταλία. Έχει ύψος περίπου μισό μέτρο και φέρει παραστάσεις στις δύο πλευρές του. Αποτελούσε αγγείο μίξης ύδατος και οίνου, το οποίο έπιναν στα συμπόσια, ώστε να μη μεθάνε (εξ ου και το ουσιαστικό κρασί, αφού ο οίνος ήταν «κεκραμένος» με νερό). Σημαντικό αγγείο κατά την αρχαιότητα, για τον ρόλο που έπαιζε και σήμερα- όπως και τότε- για την ομορφιά του. Όπως φαίνεται, συνόδεψε τον «κύριο» του σπιτιού στην τελευταία του κατοικία.

Δυστυχώς, η αρχαιολογική πληροφορία που «έφερε» έχει απωλεσθεί για πάντα, καθώς ο κρατήρας αποτελεί προϊόν λαθρανασκαφής. Κατά τη δεκαετία του 50 έφτασε στα χέρια αμερικανού συλλέκτη και κατόπιν αγοράστηκε από το ΜΕΤ. Το Μουσείο μάς το έστειλε για τον εορτασμό των 150 χρόνων του ΕΑΜ.

Κρατήρας του Ηρακλή από το Μητροπολιτικό της Νέας Υόρκης στην Αθήνα

Κρατήρας του Ηρακλή από το Μητροπολιτικό της Νέας Υόρκης στην Αθήνα

Πρόκειται πάντως για έργο με εμφανή τα σημάδια δημιουργίας του σε εργαστήριο της περιφέρειας και όχι σε αττικό. Ενώ η κύρια έμπνευση αντλείται από την αττική κεραμική, έχει περισσότερες διακοσμήσεις, αρκετά «πληθωρικές» καθώς και πιο πολλές μορφές από τους αττικούς κρατήρες του 4ου αι. π.Χ.

Στη μία πλευρά παριστάνεται μαρμάρινο άγαλμα Ηρακλή το οποίο ο ζωγράφος διακοσμεί με χρώμα. Έχουμε λοιπόν μια σπανιότατη εικονογραφική μαρτυρία από τη διακόσμηση των αγαλμάτων με χρώματα κατά την αρχαιότητα, που δεν την βρίσκουμε αλλού σε τέτοια έκταση. Πίσω του στέκεται αόρατος ο ίδιος ο Ήρωας Ηρακλής,  κοιτάζοντας με περιέργεια τι κάνει ο καλλιτέχνης. Εκεί βρίσκεται και η Νίκη, απαραίτητη στην εικονογραφία του 4ου αιώνα π.Χ. αλλά και ο Δίας. Έχουμε ακόμη ένα πρόσωπο, έναν αφρικανό σκλάβο, που προσπαθεί να κρατήσει το μαγκάλι αναμμένο καθώς για τη χρώση χρησιμοποιείται η εγκαυστική τεχνική, με κερί. Ο σκλάβος προσφέρει, επίσης, κερί στον ζωγράφο. Ένδειξη πως όλα γίνονται σε εσωτερικό χώρο αποτελεί ένας κίονας με μία φιάλη, ίσως από Ιερό.

Στην πίσω πλευρά είναι η προστάτιδα του Ηρακλή Αθηνά με την περικεφαλαία, το δόρυ, την ασπίδα και το γοργώνειο στο στήθος της και συνομιλεί με έναν από τους Διόσκουρους. Εκεί, (πιθανώς στον Όλυμπο, όπου περιμένουν τον ημίθεο για την αποθέωση) βρίσκεται και ο Ερμής με έναν βοηθό του, τον Πάνα ή κάποιο Σιληνό, καθώς και ο φτερωτός Έρωτας που παίζει με μια πάπια.


Πηγή: Α. Καρατάσου, Liberal





0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου