Ρωμαϊκός πάνθηρας που πατάει το κεφάλι ενός βαρβάρου βρέθηκε στο Έσσεξ

Εξάρτημα οχήματος με κεφαλή πάνθηρα και βαρβάρου, όψεις από όλες τις πλευρές. [Credit: Colchester and Ipswich Museum Service] Ένα σπάνιο ρωμ...

Εξάρτημα οχήματος με κεφαλή πάνθηρα και βαρβάρου, όψεις από όλες τις πλευρές. [Credit: Colchester and Ipswich Museum Service]

Ένα σπάνιο ρωμαϊκό εξάρτημα οχήματος που απεικονίζει ένα αιλουροειδές με το πόδι του πάνω σε ένα αποκομμένο ανθρώπινο κεφάλι ανακαλύφθηκε στην Αγγλία και ανακηρύχθηκε επίσημα εθνικός θησαυρός. Χρονολογούμενο μεταξύ 43 και 200 μ.Χ., είναι το μόνο γνωστό ρωμαϊκό εξάρτημα οχήματος που έχει βρεθεί στη Βρετανία και συνδυάζει ένα αιλουροειδές με ένα ανθρώπινο κεφάλι. Αυτό το μοναδικό μοτίβο και στυλ καθιστούν το ταπεινό αυτό κομμάτι τόσο ιστορικά σημαντικό που, παρόλο που είναι ένα μεμονωμένο αντικείμενο κατασκευασμένο από κοινό μέταλλο, πληροί τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστεί θησαυρός σύμφωνα με τον τροποποιημένο νόμο περί θησαυρών του 1996.

Το χάλκινο άγαλμα ανακαλύφθηκε από άτομο με έναν ανιχνευτή μετάλλων στο Χάρλοου του Έσσεξ το 2024. Επίπεδο και κοίλο στο πίσω μέρος, το τρισδιάστατο μπροστινό μέρος απεικονίζει ένα μεγάλο θηλυκό αιλουροειδές που κάθεται οκλαδόν με τα μπροστινά του άκρα να ακουμπούν σε ένα ανδρικό ανθρώπινο κεφάλι. Η ουρά του είναι κρυμμένη κάτω από το πίσω μέρος της και κυρτώνει πάνω από τη βάση. Το ζώο είναι χαραγμένο με γραμμές που είναι στυλιζαρισμένες αποδόσεις της μυϊκής δομής. Δύο μικροί κύκλοι μπορεί να υποδηλώνουν το μοτίβο της γούνας μιας λεοπάρδαλης. (Η λατινική λέξη για τον πάνθηρα (pantera) ήταν και η λέξη για τη λεοπάρδαλη).

Απεικόνιση πάνθηρα που ακουμπά το πόδι του σε ένα μενταγιόν με το τριχωτό πρόσωπο του Δίος Άμμωνως. [Credit: Colchester and Ipswich Museum Service]

Το κεφάλι είναι πλήρως καλυμμένο με ένα κάλυμμα από μαλλιά που αναπαρίστανται με παράλληλες γραμμές από το κεφάλι μέχρι το μέτωπο. Ένα μουστάκι και μια γενειάδα, επίσης σχεδιασμένα με παράλληλες γραμμές, πλαισιώνουν ένα στόμα με σχισμή. Οι παράλληλες γραμμές της γενειάδας είναι σχεδιασμένες και πάνω από τη βάση, δημιουργώντας μια επικάλυψη όπως και στην ουρά του πάνθηρα. Τα μάτια έχουν σχήμα φακού και είναι κλειστά, με φρύδια σχεδιασμένα με γραμμές. Μια ευθεία γραμμή στο μέτωπο συναντά καμπύλες γραμμές πάνω από τα φρύδια, που υποδηλώνουν ένα συνοφρυωμένο μέτωπο.

Έχει μήκος περίπου 11,43 εκατοστά, ύψος 10,16 εκατοστά και πλάτος 4,32 εκατοστά. Η κοίλη πλάτη της γάτας, που δεν έχει διαμορφωθεί, είναι γεμάτη με μόλυβδο. Η επιπεδότητά της αποτελεί απόδειξη ότι ήταν ένα εξάρτημα που τοποθετούνταν σε μια επίπεδη επιφάνεια. Το σχετικά μικρό μέγεθος του αντικειμένου υποδηλώνει ότι δεν ήταν τοποθετημένο απευθείας σε άμαξα ή βαγόνι, αλλά μάλλον στον ιμάντα που συνέδεε ένα ζώο έλξης με ένα ζυγό.

ESS-8AC18A Roman Vehicle Fitting by Mark.Jeffcock on Sketchfab

Τα μαλλιά και η γενειάδα χαρακτηρίζουν τη μορφή ως βάρβαρο σύμφωνα με την εικονογραφία της ελληνορωμαϊκής περιόδου. Τα κλειστά μάτια υποδηλώνουν ότι είναι νεκρός βάρβαρος. Οι νεκροί ή αιχμάλωτοι βάρβαροι είναι συχνό θέμα στη ρωμαϊκή τέχνη, ως σύμβολα των κατακτήσεων της Αυτοκρατορίας, αλλά συνήθως εμφανίζονται σε σκηνές μάχης, γλυπτά, ανάγλυφα, ψηφιδωτά, τοιχογραφίες και νομίσματα, και δεν συνδυάζονται με εξωτικά ζώα. Το πιο κοντινό αντίστοιχο στην Αγγλία είναι ένας θηλυκός πάνθηρας με το μπροστινό του πόδι να ακουμπά σε ένα μενταγιόν με το πρόσωπο του Διός Άμμωνος, μακρυμάλλη και γενειοφόρου, οπότε καθόλου βάρβαρου, που σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο του Colchester.

Πηγή: The History