Γερμανία: Ανακαλύφθηκε προϊστορικός οικισμός που εξαφανίστηκε από φυσική καταστροφή

[Credit: Bern University] Τα συνεργεία κατασκευής στο  Biel  της Γερμανίας ξεκίνησαν τις εργασίες τους, περιμένοντας να βρουν μόνο θεμέλια α...

[Credit: Bern University]

Τα συνεργεία κατασκευής στο Biel της Γερμανίας ξεκίνησαν τις εργασίες τους, περιμένοντας να βρουν μόνο θεμέλια από σκυρόδεμα και να πραγματοποιήσουν συνήθεις εργασίες προετοιμασίας του εδάφους. Αντ’ αυτού, αρκετά μέτρα κάτω από την επιφάνεια, ανακάλυψαν τα αχνά ίχνη ενός χωριού δίπλα στη λίμνη που είχε εξαφανιστεί εδώ και πολύ καιρό.

Ο χώρος, που βρισκόταν θαμμένος κοντά στο σημερινό πανεπιστημιακό συγκρότημα του Πανεπιστημίου Εφαρμοσμένων Επιστημών της Βέρνης, είχε παραμείνει κλεισμένος σε υγρό έδαφος με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο — συνθήκες που συνέβαλαν στη διατήρηση των ξύλινων κατασκευών για χιλιάδες χρόνια.

Οι ανασκαφές το 2018 και το 2019 αποκάλυψαν τον οικισμό κομμάτι κομμάτι. Οι εργάτες αφαίρεσαν στρώματα χώματος μέχρι να εμφανιστούν σειρές από ξύλινους πασσάλους, που παρέμεναν στη θέση τους. Πάνω από 1.300 από αυτούς τους πασσάλους σηματοδοτούσαν τα σημεία όπου κάποτε βρισκόντουσαν σπίτια.

Γύρω τους υπήρχαν εκατοντάδες επιπλέον ξύλα, θραύσματα κατασκευών που είχαν καταρρεύσει εδώ και πολύ καιρό. Οι συνθήκες υπόγεια έκαναν μια σπάνια χάρη στους αρχαιολόγους: αντί για διάσπαρτα ίχνη, βρήκαν μια διάταξη που μπορούσε ακόμα να διαβαστεί.

Η ανάλυση των δακτυλίων των δέντρων κατέστησε δυνατή την ακριβή χρονολόγηση με ασυνήθιστη ακρίβεια. Το ξύλο έδειξε ότι η κατασκευή ξεκίνησε γύρω στο 3842 π.Χ. Η δραστηριότητα συνεχίστηκε μόνο για λίγα χρόνια. Μέχρι το 3838 π.Χ., ο χώρος είχε ήδη φτάσει στο τέλος της σύντομης ζωής του. Λίγοι προϊστορικοί οικισμοί μπορούν να συνδεθούν με ένα τόσο στενό χρονικό πλαίσιο.

Η διάταξη των σπιτιών δείχνει πώς διαμορφώθηκε το χωριό. Αρχικά, μια ενιαία σειρά κτιρίων βρισκόταν κατά μήκος της ακτής. Με την πάροδο του χρόνου, νέα σπίτια εμφανίστηκαν και στις δύο πλευρές, σχηματίζοντας ένα ευρύτερο σύμπλεγμα. Σε κάποιο σημείο, οι κάτοικοι πρόσθεσαν ξύλινα φράγματα με θέα προς τη λίμνη. Αυτά μπορεί να χρησίμευαν ως προστασία από τα κύματα, αν και δεν άντεξαν για πολύ.

Το τελικό κεφάλαιο ήρθε ξαφνικά. Τα στοιχεία που βρέθηκαν στο έδαφος υποδηλώνουν μια βίαιη καταιγίδα, πιθανώς λόγω ισχυρών δυτικών ανέμων. Η δύναμη του νερού και του ανέμου έπληξε τον οικισμό με τέτοια ένταση που μετακίνησε ή ξερίζωσε δομικούς στύλους. Ορισμένα κτίρια έμειναν κεκλιμένα ή κατεστραμμένα. Το μοτίβο των ζημιών υποδηλώνει ένα μεμονωμένο συμβάν και όχι μια σταδιακή παρακμή.

Οι άνθρωποι δεν έφυγαν αμέσως. Σημάδια επισκευαστικών εργασιών δείχνουν ότι προσπάθησαν να ανακάμψουν. Οι στύλοι επανατοποθετήθηκαν και τμήματα του χωριού ξαναχτίστηκαν. Ωστόσο, η προσπάθεια δεν κράτησε πολύ. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο χώρος εγκαταλείφθηκε.

Τα αντικείμενα που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια της ανασκαφής προσθέτουν λεπτομέρειες σε αυτή τη σύντομη κατοίκηση. Θραύσματα αγγείων, λίθινα εργαλεία και αντικείμενα κατασκευασμένα από κόκκαλα και κέρατα υποδηλώνουν τις καθημερινές συνήθειες. Τα υλικά προέρχονταν κυρίως από κοντινές πηγές, ωστόσο ορισμένα στυλ και αντικείμενα υποδηλώνουν επαφές με απομακρυσμένες περιοχές. Μπορούν να εντοπιστούν συνδέσεις με την κεντρική Ελβετία, την κοιλάδα του Ροδανού, τη νότια Γαλλία, ακόμη και περιοχές πιο δυτικά.

Τα υπολείμματα φυτών και ζώων παρέχουν ενδείξεις σχετικά με τη διατροφή. Οι κάτοικοι του χωριού φαίνεται να ασχολούνταν με τη γεωργία, τη συλλογή τροφής και την εκμετάλλευση της λίμνης και της γύρω γης. Οι συνήθειές τους ταιριάζουν με όσα είναι γνωστά από άλλες παραλίμνιες κοινότητες της ίδιας περιόδου στην περιοχή των Τριών Λιμνών.

Τοποθεσίες όπως αυτή αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου αρχαιολογικού πλαισίου. Σε ολόκληρη την περιοχή των Άλπεων έχουν εντοπιστεί και διατηρηθεί παρόμοιοι οικισμοί. Πολλοί από αυτούς ανήκουν στο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO «Προϊστορικές κατοικίες πάνω σε πασσάλους γύρω από τις Άλπεις», το οποίο έχει αναγνωριστεί για τα στοιχεία που αποκαλύπτει σχετικά με τις πρώιμες αγροτικές κοινωνίες.

Αυτό που κάνει τον οικισμό του Biel να ξεχωρίζει δεν είναι το μέγεθός του, αλλά η σαφήνεια της ιστορίας του. Το χωριό υπήρξε μόνο για λίγα χρόνια, όμως η ιστορία του μπορεί να παρακολουθηθεί από την κατασκευή μέχρι την καταστροφή χωρίς σημαντικά κενά. Μια μικρή κοινότητα έχτισε σπίτια δίπλα στο νερό, τα επέκτεινε, αντιμετώπισε μια ξαφνική καταστροφή και προσπάθησε —για λίγο— να τα ξαναχτίσει. Στη συνέχεια έφυγαν, και η όχθη της λίμνης άλλαξε ξανά.

Πηγή: Heritage Daily