Ανακαλύφθηκαν στη Σακκάρα τρεις τάφοι αξιωματούχων και στρατιωτικών της 18ης Δυναστείας της Αιγύπτου

Είσοδος σε έναν από τους τάφους. [Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου] Η αιγυπτιακή αρχαιολογική αποστολή που δραστηριοποιε...

Είσοδος σε έναν από τους τάφους. [Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Η αιγυπτιακή αρχαιολογική αποστολή που δραστηριοποιείται στη νεκρόπολη του Βουβαστείου, στον ανατολικό τομέα του απότομου βράχου στην περιοχή της Σακκάρα, ανακοίνωσε την ανακάλυψη τριών λαξευτών τάφων που χρονολογούνται στην περίοδο του Νέου Βασιλείου.

Η ανακάλυψη, που έγινε κατά τη διάρκεια επιστημονικών ανασκαφών στην περιοχή, έφερε στο φως ιερογλυφικές επιγραφές και σημαντικά υλικά ευρήματα που ρίχνουν φως σε πτυχές της ιστορίας της αρχαίας νεκρόπολης της Μέμφιδας, οι οποίες μέχρι τώρα ήταν ελάχιστα τεκμηριωμένες, και παρέχουν νέες πληροφορίες σχετικά με το κοινωνικό και διοικητικό πλαίσιο των υψηλόβαθμων αξιωματούχων και των ελίτ της εποχής.

Η επίσημη ανακοίνωση έγινε από τον υπουργό Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Sherif Fathy, ο οποίος τόνισε ότι η ανακάλυψη αποτελεί μια ακόμη απόδειξη ότι η περιοχή της Σακκάρα εξακολουθεί να φυλάσσει αρχαιολογικούς θησαυρούς που δεν έχουν ακόμη εξερευνηθεί πλήρως.

Ο Fathy ανέδειξε τη σειρά ανακαλύψεων που πραγματοποιούνται σε αυτόν τον χώρο, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, και υπογράμμισε την εξαιρετική πολιτιστική του σημασία. Ο υπουργός εξήρε επίσης τις προσπάθειες όλων των αποστολών, τόσο αιγυπτιακών όσο και ξένων, που συνεχίζουν να διεξάγουν ενεργή επιτόπια έρευνα στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι κάθε νέο στοιχείο που ανακαλύπτεται αποτελεί ποιοτική πρόοδο στην κατανόηση του φαραωνικού πολιτισμού και συμβάλλει στην ανασύσταση του ιστορικού μωσαϊκού μιας από τις πιο σημαντικές κουλτούρες του αρχαίου κόσμου.

Διακόσμηση ενός από τους τάφους. 
[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, Hisham El-Leithy, επισήμανε ότι η σημασία αυτής της ανακάλυψης εκτείνεται πέρα από την απλή ταυτοποίηση νέων υπόγειων ταφικών χώρων, φτάνοντας μέχρι την ανασύσταση των βιογραφιών των ιδιοκτητών τους, διασώζοντας από τη λήθη τις ιστορίες ζωής ατόμων που παρέμεναν θαμμένα κάτω από την άμμο για χιλιετίες.

Ο El-Leithy υπογράμμισε την ανθρώπινη και ιστορική αξία καθεμιάς από αυτές τις μαρτυρίες, καθώς εμπλουτίζουν τις μελέτες για την αιγυπτιακή κοινωνική οργάνωση κατά τη διάρκεια της 18ης Δυναστείας και των επόμενων δυναστειών του Νέου Βασιλείου, μιας περιόδου που χαρακτηρίζεται από εδαφική επέκταση και μια ολοένα και πιο περίπλοκη κεντρική διοίκηση.

Ο Mohamed Abdel Badei, επικεφαλής του Τομέα Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων του Ανώτατου Συμβουλίου, εξήγησε ότι η παρέμβαση αυτή αποτελεί μέρος του αρχαιολογικού ερευνητικού προγράμματος που είναι ειδικά αφιερωμένο στη νεκρόπολη του Βουβαστείου, εκφράζοντας την πεποίθησή του ότι οι τρέχουσες εργασίες θα οδηγήσουν σε περαιτέρω ανακαλύψεις κατά τις μελλοντικές ανασκαφικές περιόδους.

Ο Abdel Badei υπενθύμισε ότι οι ανασκαφές συνεχίζονται στους τάφους και στις ανεξερεύνητες περιοχές, προσθέτοντας ότι αυτοί οι τομείς ενδέχεται να προσφέρουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τους ιδιοκτήτες των τάφων και την ιστορία του νεκροταφείου, το οποίο θεωρείται ένα από τα πλουσιότερα σε υλικό τεκμήριο σε ολόκληρο το ταφικό συγκρότημα της Σακκάρα.

Αρχαιολόγοι που εργάζονται σε έναν από τους τάφους.
[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Ο Amr El-Tayeb, Γενικός Διευθυντής Αρχαιοτήτων της Σακκάρα, παρέθεσε τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες για καθέναν από τους τρεις τάφους. Ο πρώτος ανήκει σε κάποιον ονόματι Mentuhotep, στους βόρειους τοίχους του οποίου απεικονίζονται με μεγάλη προσοχή σκηνές που παρουσιάζουν άτομα με προσφορές και διάφορες κυνηγετικές συνθέσεις.

Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζει ένα μεγάλο πάνελ που απεικονίζει τον ιδιοκτήτη του τάφου καθισμένο δίπλα στη μητέρα του, την  Iahhotep. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή η εικονογραφία αντανακλά την υψηλή κοινωνική θέση της οικογένειας. Στους τοίχους του ταφικού θαλάμου έχουν διασωθεί μια σειρά τιμητικών τίτλων, όπως κληρονομικός πρίγκιπας, δήμαρχος, βασιλικός υπηρέτης, αυτός που χαροποιεί την καρδιά του βασιλιά, διευθυντής, επιτηρητής ξένων εδαφών και διοικητής του στρατού της πόλης Jebesit.

Αυτή η συλλογή τιμητικών διακρίσεων υποδηλώνει ότι ο Mentuhotep κατείχε εξέχουσα θέση στα ανώτερα κλιμάκια της πολιτικής και στρατιωτικής διοίκησης κατά τις αρχές του Νέου Βασιλείου. Ο El-Tayeb σημείωσε ότι ο τάφος περιλαμβάνει έναν ταφικό φρεάτιο, η ανασκαφή του οποίου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, και ότι οι εργασίες θα ξαναρχίσουν κατά την επόμενη αρχαιολογική περίοδο, με την ελπίδα ότι τα κατώτερα επίπεδα θα προσφέρουν πιο ακριβείς πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα της μητέρας του Mentuhotep, καθώς και για τη γενεαλογική και πολιτική ιστορία αυτού του γένους.

Ο δεύτερος τάφος ανήκει σε ένα άτομο ονόματι Pareem Waya, γνωστό και ως Samut, ο οποίος κατείχε τον τίτλο του Μεγάλου Εμπόρου του Οίκου του Ptah. Ο τάφος αυτός αποτελεί ένα πλήρες οικογενειακό αρχείο, καθώς οι επιγραφές του διατηρούν τα ονόματα της συζύγου του, Tui, η οποία ταυτίζεται ως κυρία του οίκου, και της μητέρας του, Atbiu, η οποία υπηρετούσε ως ψάλτρια του θεού Amun.

Σε αυτά προστίθενται τα ονόματα των τεσσάρων παιδιών του, προσφέροντας μια σπάνια εικόνα της δομής του νοικοκυριού και των οικογενειακών σχέσεων μεταξύ των κυβερνώντων τάξεων της εποχής. Η συσσώρευση ονομάτων και τίτλων επιτρέπει στους ερευνητές να ανακατασκευάσουν με σημαντική λεπτομέρεια τον στενό οικογενειακό κύκλο αυτού του υψηλόβαθμου αξιωματούχου που συνδέεται με τον Ναό του Ptah, ένα από τα πιο επιρροή θρησκευτικά κέντρα στη Μέμφιδα.

Όσον αφορά τον τρίτο τάφο, που αποδίδεται σε κάποιον ονόματι Nahsi, οι αρχαιολόγοι έπρεπε να αντιμετωπίσουν την κακή κατάσταση διατήρησής του, ωστόσο τα επιγραφικά ευρήματα που σώθηκαν αποδείχθηκαν εξαιρετικά πολύτιμα. Κατάφεραν να προσδιορίσουν το όνομα του νεκρού και τον τίτλο του ως επιτηρητή του οίκου, καθώς και το όνομα της συζύγου του, Neferuptah, η οποία επίσης κατείχε τον τίτλο της κυρίας του οίκου.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο σε αυτό το πλαίσιο είναι ένα θραύσμα κίονα που φέρει μια ιερογλυφική επιγραφή, η οποία αναφέρεται στην επιστροφή ενός από τους διοικητές από την περιοχή του Nahrin, στη βόρεια Συρία.

Το απόσπασμα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς όχι μόνο παρέχει χρονολογικά στοιχεία που τοποθετούν τον τάφο στο Νέο Βασίλειο, αλλά προσφέρει επίσης άμεση μαρτυρία για τις επαφές και τις στρατιωτικές εκστρατείες ή τις διπλωματικές αποστολές που διατηρούσε η Αίγυπτος με τις περιοχές της Εγγύς Ανατολής κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου: ένα πεδίο έρευνας που οι ειδικοί θεωρούν ουσιώδες για την κατανόηση της εξωτερικής προβολής του φαραωνικού κράτους.

Η νεκρόπολη του Βουβαστείου, όπου έγινε αυτή η ανακάλυψη, αποτελεί έναν από τους πιο ελπιδοφόρους τομείς του τεράστιου νεκροταφείου της Σακκάρα. Οι συστηματικές έρευνες που διεξήχθησαν τα τελευταία χρόνια έχουν αποκαλύψει μια πυκνή ταφική δραστηριότητα που καλύπτει πολλαπλές περιόδους, ενώ η ανακάλυψη αυτών των τριών λαξευμένων στον βράχο τάφων εμπλουτίζει το αυξανόμενο σώμα τεκμηρίων που καταγράφει τη συνέχεια και τη μεταμόρφωση των ταφικών πρακτικών και της ιδεολογίας της εξουσίας στο πέρασμα των αιώνων.

Η απόφαση της αιγυπτιακής αποστολής να επικεντρώσει τις προσπάθειές της στην ανατολική πλευρά του γεωλογικού σχηματισμού που οριοθετεί τον χώρο αποδείχθηκε επιτυχής, κρίνοντας από τα ευρήματα που ανακτήθηκαν. Οι υπεύθυνοι του προγράμματος ανακοίνωσαν ότι οι ανασκαφές θα συνεχιστούν στα ταφικά φρεάτια των ήδη εντοπισμένων τάφων και στις παρακείμενες περιοχές, πεπεισμένοι ότι το έδαφος κρύβει ακόμη περισσότερες εκπλήξεις.

Η ανακοίνωση έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από την ακαδημαϊκή κοινότητα, η οποία θεωρεί αυτές τις ανακαλύψεις ως ευκαιρία για την εξειδίκευση και την επέκταση των γνώσεων σχετικά με τη διοικητική δομή του Νέου Βασιλείου, ιδίως όσον αφορά τους μεσαίου και υψηλού βαθμού αξιωματούχους που υπηρετούσαν τον βασιλιά και τους μεγάλους ναούς.

Η παρουσία στρατιωτικών τίτλων και αρμοδιοτήτων που αφορούσαν την εποπτεία ξένων εδαφών, σε συνδυασμό με αναφορές σε εμπορικές δραστηριότητες που συνδέονταν με τον Ναό του Ptah, σκιαγραφεί μια εικόνα στην οποία η γραφειοκρατία, ο στρατός και τα οικονομικά δίκτυα ήταν στενά αλληλένδετα.

Ομοίως, η αναφορά στην επιστροφή από το Nahrin υποδηλώνει τη συμμετοχή αυτών των ατόμων στις εκστρατείες στην Ασία που διαμόρφωσαν την εξωτερική πολιτική των Φαραώ της 18ης Δυναστείας, ένα ζήτημα που οι μελετητές ελπίζουν να διευκρινίσουν καθώς συνεχίζονται η επιτόπια έρευνα και οι εργαστηριακές αναλύσεις των αντικειμένων και των επιγραφών που έχουν ανακαλυφθεί.

Προς το παρόν, η ανακάλυψη επιβεβαιώνει ότι η Σακκάρα παραμένει ένα ανεξάντλητο αρχαιολογικό εργαστήριο, ικανό να αποκαλύπτει, ανασκαφική περίοδο μετά από ανασκαφική περίοδο, νέα κεφάλαια μιας χιλιετούς ιστορίας που δεν έχει ακόμη πει την τελική της ιστορία.

Πηγή: LBV Magazine