Η Οδύσσεια είναι η ιστορία ενός άνδρα που επιστρέφει στην οικογένειά του μετά από 20 χρόνια απουσίας. Όμως, ένα τόσο μεγάλο ταξίδι όπως αυτό...
Η Οδύσσεια είναι η ιστορία ενός άνδρα που επιστρέφει στην οικογένειά του μετά από 20 χρόνια απουσίας. Όμως, ένα τόσο μεγάλο ταξίδι όπως αυτό φαίνεται πάντα να έχει σχέση με τη ζωή των ανθρώπων, λέει ο αρχαιολόγος Σαμ Γουντ.
Τα ταξίδια με σακίδιο στην Ευρώπη αποτελούν ένα είδος τελετουργίας ενηλικίωσης για πολλούς νέους Αυστραλούς, αλλά όταν ο αρχαιολόγος Σαμ Γουντ πρότεινε ένα ταξίδι με τους δύο αδελφούς του το 2009, είχε στο μυαλό του κάτι λίγο πιο φιλόδοξο: την Οδύσσεια του Ομήρου.
Ο παθιασμένος με την ποδηλασία Γουντ, που σπούδασε κλασική αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ και εργάστηκε για τρία χρόνια στο Βρετανικό Μουσείο, αρχικά, πρότεινε να ακολουθήσουν τη διαδρομή που είχε διανύσει ο στρατηγός Αννίβας της Καρχηδόνας διασχίζοντας τις Άλπεις με τους πολεμικούς ελέφαντές του το 218 π.Χ.
Ξεκινώντας από τη νότια Ισπανία, τα αδέλφια διέσχισαν την Γαλλία και τις Άλπεις προς την Ιταλία, μετατρέποντας το ταξίδι σε ντοκιμαντέρ του BBC. «Από εκεί, σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραίο να συνεχίσουμε να ποδηλατούμε σε μερικά ενδιαφέροντα αξιοθέατα», θυμάται ο Γουντ. Έτσι, ίδρυσε μια εταιρεία ποδηλατικών εκδρομών με έντονο ιστορικό χαρακτήρα.
Αν και έχει σπουδάσει ρωμαϊκή αρχαιολογία, ο Γουντ σχεδίασε ποδηλατικές διαδρομές εμπνευσμένες από διάσημα ταξίδια της Ιστορίας, ακολουθώντας τα βήματα της Γ’ Σταυροφορίας του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου, της επέκτασης της Βενετικής Αυτοκρατορίας και των κατακτήσεων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όμως, όταν ήρθε η ώρα να δώσει όνομα στην εταιρεία του, υπήρχε μια διαδρομή τόσο γνωστή, που έχει γίνει συνώνυμο κάθε περιπετειώδους εγχειρήματος.
 |
| Δύσκολη η ανάβαση στην υπέροχη Σύμη – και για τον ποδηλάτη και για το άλογο… |
Ονόμασε την εταιρεία του «Οδύσσεια»
«Μελέτησα την Οδύσσεια όταν ήμουν στο πανεπιστήμιο και μου άρεσε πολύ», λέει ο Γουντ στον Guardian, προσθέτοντας πως «η ίδια η λέξη αποτελεί ένα θέμα που συντονίζεται με τα ταξίδια μας», οπότε ήταν πάντα ένα ταξίδι που ήθελα να κάνει. Εκτός από το να ονομάσει την εταιρεία του «Bike Odyssey», βασίστηκε για το λογότυπό της στον Άργο, τον πιστό σκύλο που ήταν ο μόνος που αναγνώρισε τον Οδυσσέα κατά την επιστροφή του στην Ιθάκη.
Η μετατροπή της ιδέας σε ένα δρομολόγιο που οι επισκέπτες θα μπορούσαν εύκολα να ακολουθήσουν παρουσίαζε αρκετές προκλήσεις. Πριν η λέξη «επικό» αρχίσει να χρησιμοποιείται για την προώθηση των πάντων, από χιονοδρομικά κέντρα μέχρι βιντεοπαιχνίδια, περιέγραψε μερικά από τα πιο φιλόδοξα λογοτεχνικά έργα που έχουν δημιουργηθεί ποτέ. Η απαγγελία του πρωτότυπου κειμένου του Ομήρου διαρκεί περίπου 15 ώρες, ενώ η κινηματογραφική προσαρμογή του Κρίστοφερ Νόλαν λίγο λιγότερο από τρεις. Όμως, το επικίνδυνο ταξίδι του Οδυσσέα εκτείνεται σε μια ολόκληρη δεκαετία, καθώς προσπαθεί να επιστρέψει στην Ιθάκη μετά τον Τρωικό Πόλεμο.
Στα βήματα του Οδυσσέα σε 27 ημέρες
Η συμπύκνωση αυτού του ταξιδιού σε 27 ημέρες σήμαινε αναπόφευκτα ότι έπρεπε να ληφθούν ορισμένα ρίσκα. Το εγχείρημα περιπλέχθηκε περαιτέρω από τη συνεχιζόμενη συζήτηση σχετικά με το πού ακριβώς ταξίδεψαν ο Οδυσσέας και το πλήρωμά του. «Όταν οι άνθρωποι προσπαθούν να χαρτογραφήσουν τη διαδρομή του Οδυσσέα, αυτό αποτελεί μια μικρή πρόκληση, επειδή ταξίδεψε σε όλα τα μέρη της Μεσογείου», εξηγεί ο Γουντ, σημειώνοντας πως «η Τροία και η Ιθάκη είναι εύκολες, αλλά όλα τα μέρη ανάμεσά τους είναι ανοιχτά σε ερμηνείες».
 |
| Ποδηλάτες που συμμετέχουν στην ποδηλατική διαδρομή «Odyssey» στο ελληνικό νησί της Καλύμνου. |
Η «Οδύσσεια» συνδυάζει τη φυσική γεωγραφία με τον μύθο, γεγονός που έχει οδηγήσει τους μελετητές να τοποθετούν τοποθεσίες όπως το νησί Αία της μάγισσας Κίρκης οπουδήποτε, από την Σαρδηνία μέχρι την… Γεωργία. Οι τουριστικοί φορείς έχουν συμβάλει στην σύγχυση, ενισχύοντας ορισμένες από τις πιο περίεργες θεωρίες, ενώ μυθικές τοποθεσίες όπως η Χώρα των Νεκρών απουσιάζουν εμφανώς από οποιονδήποτε περιφερειακό χάρτη. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νόλαν γύρισε αυτές τις σκηνές στην Ισλανδία, ενώ η Σκωτία και η Δυτική Σαχάρα αντικαθιστούν επίσης μεσογειακούς τόπους στην προσαρμογή του.
Η λύση του Γουντ ήταν να περιοριστεί στην Ελλάδα και την Τουρκία, συνδυάζοντας τόπους που αναφέρονται στο κείμενο με άλλους σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στη διαδρομή από την Τροία προς την Ιθάκη. «Ευτυχώς, η Τροία είναι ένας πραγματικά σπουδαίος αρχαιολογικός χώρος και υπάρχουν αρχαιολογικά στοιχεία για στρώματα καύσης που θα μπορούσαν να σχετίζονται με τα γεγονότα της Οδύσσειας», όπως λέει.
Οι επόμενες στάσεις εναλλάσσουν ομηρικές τοποθεσίες όπως η Λέσβος και ο Παρνασσός με άλλους σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της αρχαιότητας, όπως η Έφεσος, οι Δελφοί και οι Μυκήνες.
Οι δυσκολίες, οι προκλήσεις και μία μαγευτική εμπειρία
Η οργάνωση ενός πολύπλοκου διεθνούς δρομολογίου περιλαμβάνει πολλά μεταβλητά στοιχεία και ο Γουντ χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τα πάντα – από ακυρωμένες πτήσεις και κλειστά σύνορα μέχρι μια τρελή κούρσα κατά μήκος έρημων αυτοκινητοδρόμων, προσπαθώντας να προλάβει τις τελευταίες πτήσεις επιστροφής στην Αυστραλία κατά τη διάρκεια των περιορισμών λόγω Covid.
Ωστόσο, οι μεγαλύτερες προκλήσεις προέρχονται συχνά από τους επισκέπτες που επιλέγουν να μην αποκαλύψουν σημαντικές πληροφορίες: «Έχουμε δεχτεί πολλούς ανθρώπους που δεν είχαν καμία εμπειρία με το ποδήλατο, παρόλο που μας είχαν πει το αντίθετο. Ένας είχε οδηγήσει μόνο σε ρυμουλκούμενο ποδηλάτου και μια άλλη δεν είχε περιφερειακή όραση, οπότε βγήκε κατευθείαν από το δρόμο στην πρώτη στροφή! Ήταν καλά και συνέχισε να ποδηλατεί, αλλά έπρεπε να μείνω κοντά της για το υπόλοιπο του ταξιδιού», περιγράφει ο αρχαιολόγος.
Ευτυχώς, οι περισσότεροι επισκέπτες είναι καλά προετοιμασμένοι για τις προκλήσεις, ενώ η ποδηλασία συνδυάζεται με πολλές ευκαιρίες να απολαύσει κανείς το τοπίο με πιο χαλαρό ρυθμό. Τμήματα του ταξιδιού ακολουθούν την τουρκική ακτή με ένα παραδοσιακό ξύλινο ιστιοφόρο σκάφος, το οποίο διαθέτει αρκετό χώρο τόσο για τα ποδήλατα όσο και για τους επιβάτες.
«Όταν πλέουμε από νησί σε νησί στα Δωδεκάνησα, μπορούμε να διηγηθούμε την ιστορία του Οδυσσέα που επιστρέφει στην πατρίδα του με το καράβι του και η εμπειρία μοιάζει πολύ αληθινή», τονίζει ο Γουντ και εξηγεί πως ένα μεγάλο μέρος της Οδύσσειας «αφορά στο ταξίδι και στη θάλασσα με τα χρώματα του κρασιού, οπότε το να βρίσκεσαι σε ένα καράβι στη Μεσόγειο είναι ένας καταπληκτικός τρόπος να βιώσεις αυτή την ατμόσφαιρα και να νιώσεις σαν να βρίσκεσαι στο ίδιο περιβάλλον με αυτό που θα είχε βιώσει ο Οδυσσέας».
Τι περιλαμβάνουν οι διαδρομές με το ποδήλατο;
Οι περισσότερες ημέρες περιλαμβάνουν διαδρομές μεταξύ 50 και 70 χλμ., και ενώ τα ηλεκτρικά ποδήλατα καθιστούν τις εκδρομές προσιτές σε οποιονδήποτε διαθέτει ένα ικανοποιητικό επίπεδο φυσικής κατάστασης, όσοι επιλέγουν τα παραδοσιακά ποδήλατα βρίσκουν ορισμένες ημέρες απαιτητικές. Αυτή ήταν σίγουρα η εμπειρία της Πένι Κλόουρι, μιας 52χρονης κατοίκου της Καμπέρα.
«Δεν είχα ιδέα πόσο ψηλά ήταν τα βουνά στην Ελλάδα πριν αναγκαστώ να τα ανέβω με το ποδήλατο», λέει χαρακτηριστικά.
Αλλά ακόμη και οι πολύωρες, θερμές αναβάσεις ταιριάζουν απόλυτα στην Οδύσσεια, αντικαθιστώντας τους μονόφθαλμους γίγαντες, τις σαγηνευτικές σειρήνες και τα εξακέφαλα θαλάσσια τέρατα σε μια περιπέτεια γεμάτη προσωπικές προκλήσεις.
Η Κλόουρι άρχισε να ασχολείται με την ποδηλασία μετά από τραυματισμό στον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο και αρχικά την προσέλκυσε το δρομολόγιο λόγω του γραφικού μεσογειακού τοπίου. Όπως περιγράφει, σχεδόν δεν γνώριζε την ιστορία της Οδύσσειας πριν κάνει την κράτηση: «όμως, όταν ποδηλατείς μέσα σε αυτό το απίστευτο τοπίο και εμφανίζονται αυτά τα αρχαία ερείπια, είναι πολύ πιο ενδιαφέρον να γνωρίζεις πώς εντάσσονται στην ιστορία του τόπου που διασχίζεις και τι συμβολίζουν».
«Ένα απόγευμα, ποδηλατούσα μόνη μου πίσω από τους υπόλοιπους, όταν άκουσα ένα κουδουνάκι να χτυπά καθώς περνούσα από ένα μικροσκοπικό χωριό. Κοίταξα προς τα εκεί και είδα μια γυναίκα με παραδοσιακή ενδυμασία να περπατάει σε έναν χωματόδρομο, οδηγώντας κατσίκες με ένα ραβδί, ενώ ο ήλιος έδυε στο βάθος. Ένιωσα σαν να είχα γυρίσει πίσω στο χρόνο», λέει εντυπωσιασμένη από την εμπειρία της στην ελληνική ύπαιθρο.
Η διαφορετική «Οδύσσεια» για τους ποδηλάτες
Ενώ οι σημερινοί επισκέπτες έχουν τα πλεονεκτήματα των ασφαλτοστρωμένων δρόμων, των συνοδευτικών φορτηγών και των τακτικών στάσεων για δροσερά ποτά, τα ομηρικά θέματα της νοσταλγίας, της επιμονής και της μάχης μεταξύ πεπρωμένου και ελεύθερης βούλησης εξακολουθούν να αντηχούν. Ο Σαμ Γουντ θυμάται μια 70χρονη επισκέπτρια που δεν είχε οδηγήσει ποδήλατο από τότε που ήταν πέντε ετών. Θέλοντας να δει τον αρχαίο κόσμο από κοντά, εγγράφηκε στην «Οδύσσεια» και, στη δεκαετία που ακολούθησε, έχει ολοκληρώσει άλλες τρεις επικές διαδρομές.
«Η Οδύσσεια είναι η ιστορία ενός άνδρα που επιστρέφει στην οικογένειά του μετά από 20 χρόνια απουσίας και αποτελεί ένα τεράστιο συναισθηματικό ταξίδι για τον Οδυσσέα, είναι μια πραγματική περιπέτεια για τον ήρωα, ο οποίος σώζεται από τους θεούς και στη συνέχεια καταδικάζεται από άλλους θεούς», λέει ο Γουντ, τονίζοντας όμως πως «το να ξεκινάς ένα τόσο μεγάλο ταξίδι όπως αυτό, πάντα φαίνεται να έχει σχέση με τη ζωή των ανθρώπων και όσοι το κάνουν μπορούν να το συνδέσουν με ό,τι βιώνουν σε προσωπικό επίπεδο».
Πηγή: Ν. Ρουγγέρη, in.gr, The Guardian
Δεν υπάρχουν σχόλια