Εκατόν εξήντα κατάγματα – Θρυμματισμένος σκελετός είναι το πρώτο επιβεβαιωμένο θύμα καταπέλτη

Διαλυμένος σε δεκάδες κομμάτια, ο σκελετός ενός νέου που βρέθηκε θαμμένος σε μεσαιωνικό κάστρο της Σκωτίας είναι η πιθανότατα η πρώτη επιβεβ...

Διαλυμένος σε δεκάδες κομμάτια, ο σκελετός ενός νέου που βρέθηκε θαμμένος σε μεσαιωνικό κάστρο της Σκωτίας είναι η πιθανότατα η πρώτη επιβεβαιωμένη περίπτωση θανάτου από πλήγμα καταπέλτη, διαπιστώνει νέα μελέτη.

«Τα κατάγματα υποδηλώνουν μια πολύ μεγάλη έκταση πρόσκρουσης και καταστροφής…Είναι πιθανό ότι το συγκεκριμένο άτομο σκοτώθηκε από πολιορκητική μηχανή» δήλωσε στον δικτυακό τόπο του Science η Τζο Μπάκμπερι, αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου του Μπράντφορντ.

Σε παρουσίαση της μελέτης της σε συνέδριο της Ένωσης Παλαιοπαθολογίας στο Βερολίνο, η Μπάκμπερι περιέγραψε τα τραύματα του «Σκελετού 150»,  έναν από τους εννέα σκελετούς των αρχών του 14ου αιώνα που ανακαλύφθηκαν το 1997 στο Κάστρο του Στέρλινγκ.

Χτισμένο σε έναν κεντρικό δρόμο που οδηγούσε στο Εδιμβούργο, το Κάστρο του Στέρλινγκ αποτέλεσε προπύργιο των Σκωτσέζων στον πόλεμό τους με τους Άγγλους.

Ο άνδρας στον οποίο ανήκε ο σκελετός, ηλικίας περίπου 30 ετών, είναι πιθανό να σκοτώθηκε στην πολιορκία του 1304, όταν το κάστρο έπεσε στα χέρια των Άγγλων, εκτιμά η ερευνήτρια.

Αρκετοί από τους εννέα σκελετούς έφεραν ίχνη από αιχμηρά και αμβλεία όργανα, διαμπερή τραύματα και άλλες ενδείξεις μάχης. Επιπλέον, οι εννέα νεκροί βρέθηκαν θαμμένοι στο εξωκλήσι του κάστρου, μια πρακτική που δεν συνηθιζόταν εκείνη την εποχή. Είναι πιθανό ότι οι άνδρες σκοτώθηκαν στη διάρκεια της πολιορκίας, όταν ήταν αδύνατη η ταφή των νεκρών έξω από τα τείχη.

Το κρανίο του νεαρού άνδρα βρέθηκε σπασμένο σε δεκάδες κομμάτια.
[Credit: Jo Buckberry/University of Bradford]

Η μελέτη «είναι πειστική» σχολίασε στο Science ο Λούκας Βάλτενμπεργκερ, οστεολόγος του Πανεπιστημίου του Βίλνιους στη Λιθουανία, ο οποίος δεν συμμετείχε στην ανάλυση. Ο σκελετός φαίνεται δέχτηκε «πρόσκρουση υψηλής ταχύτητας και μεγάλης δύναμης, η οποία συνέβη μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα».

Οι καταπέλτες εφευρέθηκαν στην αρχαιότητα και αρχικά χρησιμοποιούνταν για να εκτοξεύουν λόγχες και βέλη. Γύρω στον 12ο αιώνα εμφανίστηκαν οι καταπέλτες που χρησιμοποιούσαν ένα μεγάλο αντίβαρο για να εκτοξεύουν βράχους άνω των 100 κιλών σε αποστάσεις εκατοντάδων μέτρων.

Ο Σκελετός 150, ύψους 1,65 μέτρων, έφερε περισσότερα από 160 κατάγματα, από τα οποία τα 61 στο κρανίο. Ένα κάταγμα σε σχήμα ζιγκ-ζαγκ διέτρεχε τον ώμο και σχεδόν 60 ασυνήθιστα κατάγματα μετρήθηκαν στα πλευρά.

Τα τραύματα στον κορμό και τα πόδια απέκλεισαν το σενάριο πτώσης από μεγάλο ύψος με το κεφάλι προς τα κάτω, ενώ το σχήμα των καταγμάτων και η κατάσταση των οστών απέκλεισαν το σενάριο ποδοπάτησης από άλογα ή καταστροφή του σκελετού μετά τον θάνατο.

«Είναι ξεκάθαρο ότι η ενέργεια διαπέρασε τον θώρακα» είπε ο Πάτρικ Ράντολφ-Κουίνι, ανθρωπολόγος του Πανεπιστημίου της Ουψάλα που συνεργάστηκε με την Μπάκμπερι στην ανάλυση των οστών.

Αν και δεν υπάρχουν ιστορικές αναφορές για θανάτους από καταπέλτη στο Κάστρο του Στέρλινηκ, το πιθανότερο σενάριο, είπε η ερευνήτρια, είναι ότι ο άνδρας «χτυπήθηκε από πίσω από κάτι που κινούταν με πολύ μεγάλη ταχύτητα».

«Οι πιο παρόμοιες περιπτώσεις που εντόπισα αφορούσαν τροχαία ατυχήματα και ανθρώπους που είχαν παρασυρθεί από τρένα» είπε η ερευνήτρια.

«Τι είναι μεγάλο και κινείται με πολύ, πολύ μεγάλη ταχύτητα το 1304 μ.Χ.;» διερωτήθηκε.

Οι ιστορικές πηγές δείχνουν να στηρίζουν το συμπέρασμα της μελέτης. Στη διάρκεια της πολιορκίας του 1304, οι δυνάμεις του Εδουάρδου Α΄ της Αγγλίας πράγματι χρησιμοποίησαν καταπέλτες.

Ένας από αυτούς που χρησιμοποιήθηκαν στο Κάστρο του Στέρλινγκ, με την ονομασία «Λύκος του Πολέμου», ήταν «ο μεγαλύτερος καταπέλτης που είχε κατασκευαστεί μέχρι τότε» δήλωσε η Μπάκμπερι.

Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, οι ογκόλιθοι διαπέρασαν δύο πέτρινα τείχη «όπως ένα βέλος θα διαπερνούσε ένα κομμάτι ύφασμα».

Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.

Buckberry, J. (2026, August 5). Skeleton 150 from Stirling Castle, Scotland: The first evidence of trebuchet trauma in the archaeological record. 25th European Paleopathology Association Conference, Berlin, Germany. https://cfp.dainst.org/25th-european-ppa-meeting/talk/GHF9V8/

Πηγή: B. Πρατικάκης, in.gr