Ρωμαϊκά αποτυπώματα 2.000 ετών εμφανίστηκαν και χάθηκαν σε 48 ώρες

Η ομάδα που εργάζεται στο Lunan Bay κατά τη διάρκεια διακοπής της κακοκαιρίας. [Credit: Πανεπιστήμιο Aberdeen] Ρωμαϊκά αποτυπώματα ηλικίας π...

Η ομάδα που εργάζεται στο Lunan Bay κατά τη διάρκεια διακοπής της κακοκαιρίας. [Credit: Πανεπιστήμιο Aberdeen]

Ρωμαϊκά αποτυπώματα ηλικίας περίπου 2.000 ετών εντοπίστηκαν προσωρινά σε παραλία της Σκωτίας, προτού οι χειμερινοί άνεμοι και η παλίρροια τα εξαφανίσουν. Οι αρχαιολόγοι έσπευσαν να καταγράψουν τα ευρήματα στο Lunan Bay, κοντά στο Montrose, καθώς οι ευαίσθητες ενδείξεις ανθρώπινης και ζωικής δραστηριότητας από την ύστερη Εποχή του Σιδήρου προσέφεραν μια σπάνια εικόνα της περιόδου ρωμαϊκής επιρροής στη Βρετανία.

Τα αποτυπώματα ήρθαν στο φως όταν οι μετακινήσεις της άμμου αποκάλυψαν ένα ημι-απολιθωμένο στρώμα αργίλου. Οι κάτοικοι της περιοχής Ivor Campbell και Jenny Snedden εντόπισαν τα σημάδια. Περπατώντας στην άμμο, ο Campbell παρατήρησε ότι η διάβρωση των αμμόλοφων που προκλήθηκε από τη δράση των κυμάτων είχε αποκαλύψει ένα στρώμα αργίλου που προηγουμένως ήταν κρυμμένο. Στην επιφάνειά του, διάφορες παράξενες εσοχές τράβηξαν την προσοχή του. Ειδοποίησαν τον περιφερειακό αρχαιολόγο Bruce Mann, ο οποίος αναγνώρισε αμέσως τη σημασία τους και κάλεσε ειδικούς για τεκμηρίωση.

Μια ομάδα του Πανεπιστημίου του Aberdeen, υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Kate Britton, έφτασε γρήγορα στο σημείο, καθώς οι παλίρροιες και οι άνεμοι απειλούσαν να καταστρέψουν το εύρημα. Μέλη ΔΕΠ και υποψήφιοι διδάκτορες εργάστηκαν επί ώρες μέσα σε ανέμους που έφταναν τα 55 μίλια την ώρα, σε έναν αγώνα δρόμου με τη φύση για να διασώσουν τα στοιχεία.

Ίχνος που έχει αποτυπωθεί με ένα περίγραμμα στον πηλό πριν από 2.000 χρόνια.
 [Credit: Πανεπιστήμιο Aberdeen]

Μάχη με τα κύματα στο Lunan Bay

Η Britton περιέγραψε τον χώρο ως εξαιρετικά σπάνιο, ένα στιγμιότυπο από το μακρινό παρελθόν. Όπως τόνισε, η ομάδα γνώριζε εξαρχής ότι η θάλασσα θα επανακαταλάβει σύντομα την περιοχή, καθιστώντας τη διάσωση αγώνα με τον χρόνο.

Η καθηγήτρια Britton περιέγραψε την επέμβαση ως την πιο σύνθετη επιτόπια επιχείρηση που έχει αντιμετωπίσει στην καριέρα της. «Γνωρίζαμε ότι είχαμε να κάνουμε με έναν εξαιρετικά σπάνιο χώρο που προσέφερε μια μοναδική εικόνα του χρόνου, αλλά ήταν επίσης σαφές ότι η θάλασσα θα ανακτούσε γρήγορα αυτό που είχε αποκαλύψει», εξήγησε η Britton.

Οι συνθήκες ήταν ιδιαίτερα δύσκολες, με τις παλίρροιες να παρασύρουν τμήματα του χώρου και τους ανέμους να προκαλούν περαιτέρω φθορές. Παρά τις αντιξοότητες, οι ερευνητές κατάφεραν να χαρτογραφήσουν το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας, να δημιουργήσουν λεπτομερή τρισδιάστατα μοντέλα και να πάρουν εκμαγεία των αποτυπωμάτων.

«Έπρεπε να εργαστούμε με μεγάλη ταχύτητα στις χειρότερες συνθήκες που έχω βιώσει ποτέ σε αρχαιολογικές ανασκαφές. Η παλίρροια ανέβαινε γρήγορα, καταστρέφοντας τμήματα του χώρου με κάθε κύκλο, ενώ ταυτόχρονα η άμμος που έφερνε ο άνεμος τον διαβρώνονταν. Εμείς και ο χώρος ήμασταν κυριολεκτικά εκτεθειμένοι στην άμμο, ενώ προσπαθούσαμε να τον καθαρίσουμε, να τον μελετήσουμε και να τον τεκμηριώσουμε με προσοχή. Ήταν ένας αγώνας ενάντια στα στοιχεία της φύσης. Σε λιγότερο από 48 ώρες, ο χώρος καταστράφηκε εντελώς», δήλωσε η Britton.

Η ραδιοχρονολόγηση φυτικών υπολειμμάτων κάτω από τα ίχνη επιβεβαίωσε ότι χρονολογούνται περίπου 2.000 χρόνια πίσω. Ο πηλός διατήρησε αποτυπώματα ανθρώπων, ελαφιών και ζαρκαδιών, αποκαλύπτοντας τον τρόπο χρήσης του τοπίου εκείνη την εποχή.

Αεροφωτογραφία της τοποθεσίας του κόλπου Lunan.
[Credit: Πανεπιστήμιο Aberdeen]

Σύνδεση με τη ρωμαϊκή παρουσία στη Σκωτία

Ο καθηγητής Gordon Noble, μέλος της ομάδας, επεσήμανε ότι η ανακάλυψη προσφέρει μια άμεση φυσική σύνδεση με το παρελθόν της περιοχής. Οι ημερομηνίες, όπως είπε, συνδέονται με άλλα αρχαιολογικά δεδομένα από την κοιλάδα του Lunan και αντιστοιχούν στην περίοδο των ρωμαϊκών εισβολών στη Σκωτία και στα χρόνια πριν από την εμφάνιση των Πίκτων.

Ο Dr. William Mills υπογράμμισε ότι τέτοιου είδους εύθραυστα στοιχεία σπανίως διασώζονται, καθώς σχηματίζονται μέσα σε λίγα λεπτά και εξαφανίζονται σε ώρες. Σύμφωνα με τον ίδιο, το σημείο αποκάλυψε πως η σημερινή αμμώδης παραλία ήταν κάποτε λασπώδης εκβολή, χρησιμοποιούμενη από ανθρώπους για κυνήγι ή συλλογή άγριων φυτών.

Η Dr. Elinor Graham σημείωσε ότι η τεκμηρίωση του εύθραυστου χώρου αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική. Όταν οι άνεμοι κόπασαν για λίγο, η ομάδα χρησιμοποίησε drone για αεροφωτογράφιση, επιτρέποντας τη δημιουργία ακριβών τρισδιάστατων αρχείων, ακόμη και μετά την απώλεια του χώρου.

Ο Bruce Mann εξήρε την άμεση αντίδραση των κατοίκων και της πανεπιστημιακής ομάδας. Όπως ανέφερε, οι καταιγίδες που αποκάλυψαν τα ρωμαϊκά αποτυπώματα στη σκωτσέζικη παραλία ήταν και εκείνες που τα κατέστρεψαν. Μέσα σε 48 ώρες, ολόκληρος ο χώρος είχε παρασυρθεί από τη θάλασσα.

Πηγή: Τα Νέα, LBV Magazine