Τα λείψανα του Ντ’Αρτανιάν, του στρατιώτη που ενέπνευσε τον χαρακτήρα του διάσημου σωματοφύλακα, βρίσκονται στο Μάαστριχτ;

Τα οστά βρέθηκαν κάτω από το σημείο όπου βρισκόταν παλαιότερα ο βωμός της εκκλησίας. Η πιθανότητα να έχει εντοπιστεί ο τόπος ταφής μιας εκ τ...

Τα οστά βρέθηκαν κάτω από το σημείο όπου βρισκόταν παλαιότερα ο βωμός της εκκλησίας.

Η πιθανότητα να έχει εντοπιστεί ο τόπος ταφής μιας εκ των θρυλικότερων μορφών της ευρωπαϊκής ιστορίας κρατά σε αγωνία την επιστημονική κοινότητα και τους λάτρεις της στρατιωτικής ιστορίας. Ένας σκελετός που βρέθηκε στην εκκλησία του Wolder, στο Μάαστριχτ, παρουσιάζει μια σειρά ενδείξεων που υποδηλώνουν άμεσα την πιθανότητα να πρόκειται για τον Charles de Batz de Castelmore, τον περίφημο μουσκετοφόρο γνωστό ως ντ’Αρτανιάν, ο οποίος πέθανε το 1673 κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της πόλης.

Για τον συνταξιούχο αρχαιολόγο Wim Dijkman, ντόπιο του Μάαστριχτ, η διαρροή της πληροφορίας έχει δημιουργήσει ένα δίλημμα. Αν και κατανοεί τον αντίκτυπο που έχει το θέμα στα μέσα ενημέρωσης, ο ερευνητής θα προτιμούσε να διατηρηθεί η εμπιστευτικότητα μέχρι να υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία.

Ο Dijkman έχει αφιερώσει 28 χρόνια στην ιστορική αναζήτηση της μορφής του μουσκετοφόρου, και η συμμετοχή του σε αυτή την ανακάλυψη είναι το αποτέλεσμα μιας επίμονης έρευνας που ξεκίνησε πριν από δεκαετίες. «Είναι μια συναρπαστική ιστορία», παραδέχτηκε ο Dijkman. «Μιλάμε για το πιο διάσημο και επιφανές πρόσωπο που συνδέεται με το Μάαστριχτ. Είναι σαφές ότι πρόκειται για παγκόσμια είδηση».

Ο σκελετός βρέθηκε ακριβώς κάτω από το σημείο όπου βρισκόταν παλαιότερα ο βωμός.

Η ανακάλυψη δεν ήταν αποτέλεσμα συστηματικής έρευνας, αλλά μιας σύμπτωσης που προήλθε από ένα δομικό πρόβλημα. Τον περασμένο μήνα, ο διάκονος Jos Valke ειδοποίησε τις αρχές για μια καθίζηση στο δάπεδο της εκκλησίας του Wolder. Κατά τη διάρκεια των εργασιών επισκευής, οι εργάτες εντόπισαν ένα σκελετό. Ο Valke επικοινώνησε αμέσως με τον Dijkman, γνωρίζοντας το μακροχρόνιο ενδιαφέρον του αρχαιολόγου για τον μουσκετοφόρο.

Η ανασκαφή, που πραγματοποιήθηκε με την απαιτούμενη σε τέτοιες περιπτώσεις ακρίβεια, άρχισε να αποκαλύπτει λεπτομέρειες που ενίσχυσαν τις υποψίες. Η διαδικασία ήταν σχολαστική: κομμάτι-κομμάτι, κόκκαλο-κόκκαλο. Ο Dijkman θυμάται ότι, όταν σήκωσαν το δάπεδο, το πρώτο πράγμα που εμφανίστηκε ήταν το κρανίο, αν και φαινόταν σπασμένο λόγω της σύνθλιψης που προκάλεσε το βάρος της κατασκευής.

Ωστόσο, η θέση του υπόλοιπου σώματος παρείχε ένα πρώτο σημαντικό στοιχείο: οι αυχενικοί και θωρακικοί σπόνδυλοι παρέμειναν στη θέση τους, διατηρώντας την αρχική τους διάταξη. «Ο ντ’Αρτανιάν είχε τοποθετηθεί κάτω από το ιερό της παλαιάς εκκλησίας, διαγώνια», εξήγησε ο αρχαιολόγος. «Συνήθως, οι ταφές γίνονται με αντίθετη κατεύθυνση. Πιθανότατα το έκαναν έτσι επειδή δεν θα χωρούσε».

Τα πιθανά λείψανα του Ντ'Αρτανιάν.
[Credit: Stichting 6213 HL]

Τα υλικά ευρήματα που ανακτήθηκαν στο ταφικό περιβάλλον έχουν χαρακτηριστεί από τους εμπλεκόμενους ως εξαιρετικά αξιόπιστα. Ο σκελετός βρισκόταν κάτω από το βωμό, σε αφιερωμένο έδαφος. Δίπλα του βρέθηκε ένα γαλλικό νόμισμα που κόπηκε κατά το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα, το οποίο αποδίδεται στον πρίγκιπα-επίσκοπο της Λιέγης και το οποίο, σύμφωνα με ενδείξεις, ενδέχεται να είχε χρησιμοποιηθεί σε θρησκευτικές τελετές προς τιμήν του βασιλιά Λουδοβίκου XIV, γνωστού ως «Βασιλιά Ήλιου».

Ωστόσο, η πιο σημαντική ένδειξη, που συνάδει με τις ιστορικές αναφορές για τον θάνατο του μουσκετοφόρου, ήταν η παρουσία ενός βλήματος στο ύψος του στήθους. «Η σφαίρα που προκάλεσε τον θάνατό του βρισκόταν στο ύψος του στήθους του. Ακριβώς όπως περιγράφεται στα ιστορικά βιβλία. Τα στοιχεία είναι πολύ πειστικά», δήλωσε ο διάκονος Valke.

Παρά τον ενθουσιασμό που προκάλεσαν αυτές οι συμπτώσεις, τόσο ο Dijkman όσο και ο Valke παραμένουν επιφυλακτικοί. Ο αρχαιολόγος επιμένει ότι η στάση του είναι αυτή ενός επιστήμονα: δεν θα επιβεβαιώσει την ταυτότητα μέχρι να είναι οριστικά τα αποτελέσματα των εξετάσεων DNA. Για τον σκοπό αυτό, έχει πραγματοποιηθεί σύγκριση με άμεσους απογόνους από την πατρική γραμμή του μουσκετοφόρου, οι οποίοι έχουν παράσχει γενετικά δείγματα προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχει ταύτιση με τα εκταφέντα λείψανα.

Ο αρχαιολόγος εξετάζει τα ευρήματα.
[Credit: Stichting 6213 HL]

Οι αναλύσεις διεξάγονται στο Μόναχο, στο πλαίσιο ενός διεθνούς ερευνητικού προγράμματος που περιλαμβάνει και άλλες παράλληλες μελέτες σε διάφορες χώρες. Ο Dijkman ανέφερε ότι η διαδικασία είναι εξαντλητική και έχει σχεδιαστεί ως επιστημονική έρευνα υψηλού επιπέδου, τα αποτελέσματα της οποίας θα γίνουν γνωστά εντός των επόμενων εβδομάδων.

Προς το παρόν, ούτε ο αρχαιολόγος ούτε ο διάκονος έχουν σχολιάσει την τελική τύχη των λειψάνων, σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί η ταυτότητα. Όταν ρωτήθηκαν για την πιθανότητα δημιουργίας ενός μουσείου στο Wolder ή για το αν το γαλλικό κράτος θα μπορούσε να διεκδικήσει την επιστροφή των λειψάνων του εθνικού του ήρωα, και οι δύο απέφυγαν τις εικασίες, επιμένοντας ότι προτεραιότητα έχει η αναμονή για την ολοκλήρωση των αναλύσεων.

Άγαλμα του Ντ’Αρτανιάν στο Λουπιάκ.
[Credit: Τουριστικό Γραφείο του Λουπιάκ / Wikimedia Commons]

Ενώ το εργαστήριο του Μονάχου επεξεργάζεται τα δείγματα, η ανακάλυψη συνεχίζει την ακαδημαϊκή της πορεία, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν η εκκλησία του Wolder φύλαγε πραγματικά τον τάφο του άνδρα του οποίου η ζωή, που αθανατίστηκε από τον Αλέξανδρο Δουμά, έχει γίνει σύμβολο της ευρωπαϊκής ιστορίας του 17ου αιώνα.

Πηγή: LBV Magazine, BBC