Η αρχαία πόλη των Λύστρων έχει εισέλθει στην ανασκαφική περίοδο του 2026 στην σημερινή περιοχή Meram του Ικονίου, όπου οι αρχαιολόγοι συνε...
Η αρχαία πόλη των Λύστρων έχει εισέλθει στην ανασκαφική περίοδο του 2026 στην σημερινή περιοχή Meram του Ικονίου, όπου οι αρχαιολόγοι συνεχίζουν να ερευνούν έναν από τους σπάνιους ανατολικούς οικισμούς που συνδέονται με τον Άγιο Παύλο και την παλαιοχριστιανική μνήμη.
Μια πόλη που είχε ζωγραφιστεί πριν ανασκαφεί πλήρως
Για αιώνες, τα Λύστρα ζούσαν στη φαντασία της Δύσης πριν η αρχαιολογία αρχίσει να αποκαλύπτει τα υλικά της ευρήματα.
Σε εκκλησίες και θρησκευτικά έργα τέχνης σε όλη την Ευρώπη, η πόλη εμφανιζόταν μέσα από σκηνές που συνδέονταν με τα ιεραποστολικά ταξίδια του Αγίου Παύλου. Πολλές από αυτές τις εικόνες δεν βασίζονταν σε άμεση γνώση του χώρου. Διαμορφώθηκαν από βιβλικά κείμενα, λατρευτική παράδοση και καλλιτεχνική φαντασία. Σήμερα, οι ανασκαφές μεταξύ των περιοχών Botsa και Hatunsaray του Meram φέρνουν αυτή την φανταστική πόλη πίσω στο έδαφος, πέτρα πέτρα.
 |
| [Credit: Δήμος Meram] |
Αυτή η αντίθεση προσδίδει στα Λύστρα μια σπάνια θέση μεταξύ των αρχαιολογικών χώρων της Ανατολίας. Δεν πρόκειται απλώς για έναν αρχαίο οικισμό που αποκαλύπτεται. Είναι ένας τόπος όπου μια μακρά οπτική και θρησκευτική μνήμη μπορεί πλέον να επαληθευτεί σε σχέση με την αρχιτεκτονική, τις ταφές, τα ευρήματα και το τοπίο.
Βρίσκεται στην ιστορική διαδρομή που συνδέει το Ικόνιο με το νότο, τα Λύστρα ήταν γνωστά ως ρωμαϊκή αποικία. Ωστόσο, η ευρύτερη σημασία της προέρχεται από ένα άλλο στρώμα της ιστορίας. Η πόλη αναφέρεται στην Καινή Διαθήκη και συνδέεται με την ιεραποστολική δραστηριότητα του Αγίου Παύλου στην Ανατολία, τοποθετώντας την μέσα σε μία από τις σημαντικότερες αφηγήσεις του πρώιμου Χριστιανισμού.
Ο αρχαιολόγος και μελετητής της Καινής Διαθήκης Σερ Γουίλιαμ Μίτσελ Ramsay έγραψε το 1907: «Η ανασκαφή στα Λύστρα είναι επειγόντως αναγκαία προς το συμφέρον της ιστορίας και της μελέτης της Καινής Διαθήκης». Το 1941 έγραψε: «ελπίζουμε ότι κάποιος με ενθουσιασμό θα διαθέσει τα απαιτούμενα χρήματα για να διαφωτίσει την τοπογραφία των Λύστρων, και κάποια κομμάτια, σήμερα χωρίς αξία, μπορούν να ολοκληρωθούν με τις νέες ανακαλύψεις».
 |
| [Credit: Δήμος Meram] |
Οι επιστημονικές ανασκαφές στα Λύστρα ξεκίνησαν το 2024 με την άδεια του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας και την υποστήριξη του Δήμου Ικονίου, του Δήμου Meram και του Πανεπιστημίου Necmettin Erbakan. Η ανασκαφική περίοδος του 2026 σηματοδοτεί το τρίτο έτος εργασιών στον αρχαιολογικό χώρο.
Οι δύο πρώτες περιόδους απέδωσαν σημαντικά ευρήματα για τη θρησκευτική και αρχιτεκτονική ιστορία της πόλης. Τα ερείπια εκκλησιών και παρεκκλησίων, ειδικότερα, έθεσαν νέα ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο των Λύστρων μετά την περίοδο που είναι γνωστή από τα βιβλικά κείμενα. Τα ερείπια υποδηλώνουν ότι η πόλη δεν ήταν γνωστή μόνο ως στάση στη διαδρομή του Παύλου, αλλά ενδέχεται να διατήρησε θρησκευτική σημασία και στους επόμενους αιώνες.
Φέτος, οι ανασκαφές συνεχίζονται σε δύο τάφρους γύρω από τα ερείπια της εκκλησίας. Έχουν επίσης ξεκινήσει εργασίες στην περιοχή της νεκρόπολης. Αυτή η απόφαση έχει σημασία. Οι χώροι ταφής μπορούν να αποκαλύψουν λεπτομέρειες που τα κτίρια από μόνα τους δεν μπορούν να προσφέρουν, από τα ταφικά έθιμα και τη δομή του πληθυσμού έως τις θρησκευτικές πρακτικές και τη μεταβαλλόμενη χρήση ενός οικισμού με την πάροδο του χρόνου.
Η ιστορία των Λύστρων ξεκινά με τον Παύλο, αλλά δεν τελειώνει εκεί
Τα Λύστρα συχνά παρουσιάζεται μέσω του Αγίου Παύλου. Αυτό είναι κατανοητό. Η σύνδεσή του με την πόλη έδωσε στα Λύστρα μια θέση στη χριστιανική μνήμη και την κατέστησε σημείο ενδιαφέροντος για ιστορικούς, θεολόγους και επισκέπτες που ακολουθούν τα μονοπάτια του πρώιμου χριστιανισμού. Ωστόσο, η αρχαιολογία αρχίζει να διευρύνει την ιστορία τους.
Προηγούμενες εργασίες γύρω από την περιοχή της εκκλησίας έχουν αποκαλύψει ερείπια από διαφορετικές περιόδους, τάφους και μικρά ευρήματα. Έχουν επίσης αναφερθεί ευρήματα που χρονολογούνται στην περίοδο των Σελτζούκων, προσφέροντας μια γεύση από τη μακρά ιστορία της περιοχής και τη συνεχή παρουσία χριστιανικών κοινοτήτων στη μεσαιωνική Ανατολία. Αυτό καθιστά τα Λύστρα κάτι περισσότερο από έναν βιβλικό χώρο μιας μόνο περιόδου. Πρόκειται για έναν πολυεπίπεδο οικισμό, η ιστορία του οποίου φαίνεται να εκτείνεται σε ρωμαϊκούς, βυζαντινούς, σελτζούκους και οθωμανικούς ορίζοντες.
 |
| [Credit: Δήμος Meram] |
Αυτός ο πολυεπίπεδος χαρακτήρας είναι που καθιστά τον χώρο σημαντικό για τον αρχαιολογικό χάρτη του Ικονίου. Τα Λύστρα συνδέουν τον ρωμαϊκό αποικιακό κόσμο, την παλαιοχριστιανική παράδοση, τη μεσαιωνική Ανατολία και την μεταγενέστερη πολιτιστική ιστορία της περιοχής σε ένα μόνο μέρος.
Το ενδιαφέρον για τα Λύστρα δεν περιορίζεται στους ακαδημαϊκούς. Σύμφωνα με την ανασκαφική ομάδα, επισκέπτες από χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Κάτω Χώρες έφτασαν στον αρχαιολογικό χώρο κατά τις πρώτες ημέρες της ανασκαφικής περιόδου του 2026.
Ο αναπληρωτής διευθυντής των ανασκαφών, Δρ. Cahit Karakök, περιέγραψε τα Λύστρα ως ένα σημείο όπου «η ιστορία και η πίστη διασταυρώνονται». Είναι μια εύστοχη περιγραφή. Ο χώρος είναι τόσο ένα αρχαιολογικό πεδίο όσο και ένα μέρος με σημασία για κοινότητες πολύ πέρα από την κεντρική Τουρκία.
Το Ικόνιο είναι ήδη γνωστό διεθνώς χάρη στο Çatalhöyük, τα μνημεία των Σελτζούκων, την κληρονομιά του Μεβλανά και ένα ευρύ φάσμα ρωμαϊκών και βυζαντινών ερειπίων. Τα Λύστρα προσθέτουν μια άλλη διάσταση σε αυτόν τον πολιτιστικό χάρτη. Καθώς προχωρούν οι ανασκαφές, το Meram θα μπορούσε να γίνει ένας πιο ορατός σταθμός για τους επισκέπτες που αναζητούν την πρώιμη χριστιανική ιστορία της Ανατολίας.
Μια πρόσφατη ανακάλυψη έχει ήδη ενισχύσει αυτό το προφίλ. Ένας σφραγισμένος χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, που χρονολογείται μεταξύ του 9ου και του 11ου αιώνα, βρέθηκε σε μια ταφική ζώνη στην περιοχή της εκκλησίας των Λύστρων και αργότερα καθαρίστηκε και συντηρήθηκε. Το εύρημα είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο, καθώς οι σφραγισμένες λειψανοθήκες σπάνια ανακαλύπτονται άθικτες. Δείχνει επίσης ότι η θρησκευτική ιστορία των Λύστρων συνεχίστηκε πολύ μετά την πρώιμη χριστιανική περίοδο.
 |
| [Credit: Δήμος Meram] |
Αυτό που κάνει τα Λύστρα συναρπαστικά σήμερα είναι η συνάντηση δύο μνημών
Η μία είναι τα Λύστρα της δυτικής τέχνης: μια πόλη που έχει ζωγραφιστεί από τις Γραφές, την παράδοση και τη φαντασία. Η άλλη είναι τα Λύστρα που αναδύεται σήμερα στο Meram μέσω ανασκαφών, τεκμηρίωσης και προσεκτικής αρχαιολογικής ανάλυσης.
Η περίοδος του 2026 είναι, επομένως, κάτι περισσότερο από την αρχή ενός ακόμη έτους επιτόπιας έρευνας. Συνεχίζει τη μεταμόρφωση των Λύστρων από μια πόλη που διατηρήθηκε κυρίως σε κείμενα και εικόνες σε έναν τόπο που μπορεί να μελετηθεί μέσω υλικών τεκμηρίων.
Για πολύ καιρό, τα Λύστρα ήταν μια πόλη που φαντάζονταν οι άλλοι. Τώρα, στο Ικόνιο αρχίζει να μιλάει μέσω των δικών της ερειπίων.
Πηγή: Anatolian Archaeology
Δεν υπάρχουν σχόλια