Ηρακλεόπολη η Μεγάλη: σημαντικά ευρήματα στο φως, ανάμεσά τους η κεφαλή της θεάς Αφροδίτης

Ερείπια της βασιλικής. [Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου] Η περιοχή γνωστή ως Ihnasiya al-Madina, που βρίσκεται στην επα...

Ερείπια της βασιλικής. [Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]

Η περιοχή γνωστή ως Ihnasiya al-Madina, που βρίσκεται στην επαρχία Beni Suef της Αιγύπτου, συνεχίζει να προσφέρει υλικά τεκμήρια του πολυεπίπεδου παρελθόντος της. Η αιγυπτιακή αρχαιολογική αποστολή υπό την αιγίδα του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, με επικεφαλής τον Δρ Mohamed Ibrahim, Γενικό Διευθυντή της Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων του Beni Suef, ανακοίνωσε την ανακάλυψη αρκετών ευρημάτων που αναδεικνύουν τη θρησκευτική και αστική σημασία αυτού του οικισμού κατά τη διάρκεια της Φαραωνικής, της Ελληνορωμαϊκής και της Χριστιανικής περιόδου.

Μεταξύ των αντικειμένων που ανακτήθηκαν βρίσκεται ένας επαναχρησιμοποιημένος λίθος που φέρει ανάγλυφο με το όνομα του βασιλιά Σέσωστρη Γ΄ (ή Σενουσέτ Γ'). Η επιγραφή περιλαμβάνει τους τίτλους στέψης και γέννησης του μονάρχη, καθώς και μία άλλη βασιλική δέλτο (cartouche) που αναφέρει τον θεό Όσιρις Ναρέφ, μία από τις κύριες θεότητες που λατρεύονταν στην Ihnasiya κατά την ύστερη φαραωνική περίοδο και την πτολεμαϊκή εποχή.

Οι ανασκαφές έφεραν επίσης στο φως τις επεκτάσεις μιας βασιλικής της ρωμαϊκής εποχής, τα ερείπια ενός αρχαίου ναού δωρικού ρυθμού, ένα μαρμάρινο κεφάλι που ανήκει σε γλυπτό της Αφροδίτης, της ελληνικής θεάς του έρωτα και της ομορφιάς, καθώς και θραύσματα τοιχογραφικών αγαλμάτων και κεραμικά καλούπια που χρησιμοποιούνταν για την κοπή ρωμαϊκών νομισμάτων.

Το cartouche με την επιγραφή του Σενουσρέτ Γ΄. 
[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]  

Ο Sherif Fathi, υπουργός Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, δήλωσε ότι οι ανακαλύψεις αυτές αποτελούν μια εξαιρετικής σημασίας επιστημονική και πολιτιστική συνεισφορά, καθώς συμβάλλουν στην ανάδειξη της ιστορικής αξίας της περιοχής Ihnasiya al-Madina και καταδεικνύουν την πολιτιστική και θρησκευτική πολυμορφία που χαρακτήριζε την Αίγυπτο σε όλες τις ιστορικές περιόδους της.

Ο Fathi τόνισε ότι το υπουργείο του δίνει προτεραιότητα σε όλους τους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, στο πλαίσιο ενός σχεδίου που αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών τους, στην αποκατάστασή τους και στο άνοιγμα νέων περιοχών στον τουριστικό κύκλο, με στόχο την επέκταση του φάσματος των προορισμών που συνδέονται με τον πολιτιστικό τουρισμό.

Εν τω μεταξύ, ο Hisham El-Leithy, Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, εξήγησε ότι η ανακάλυψη της βασιλικής δέλτου του βασιλιά Σέσωστρη Γ΄ αποτελεί σημαντικό εύρημα, ιδίως επειδή ο φαραώ αυτός συνδέεται με διάφορα εμβληματικά κτίσματα στην Ihnasiya al-Madina. Αυτό επιβεβαιώνει τον ιερό χαρακτήρα που είχε η πόλη για τους αρχαίους Αιγύπτιους και το ενδιαφέρον που έδειξαν γι' αυτήν οι ηγεμόνες της Μέσης Βασιλείας.

Το κεφάλι του αγάλματος της Αφροδίτης.
[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]   

Ο El-Leithy πρόσθεσε ότι οι κατασκευές που αντιστοιχούν στη ρωμαϊκή βασιλική καταδεικνύουν την αρχιτεκτονική και λειτουργική εξέλιξη αυτού του τύπου κτιρίου. Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, η βασιλική λειτουργούσε ως δημόσιος χώρος για συναντήσεις και διοικητικές και εμπορικές δραστηριότητες. Αργότερα, κατά την πρώιμη χριστιανική εποχή, ο χώρος μετατράπηκε σε εκκλησία για τη λειτουργική πρακτική και τις εκκλησιαστικές συνόδους.

Ο Mohamed Abdel Badi, επικεφαλής του Τμήματος Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων, παρέθεσε λεπτομέρειες σχετικά με την προκαταρκτική ανάλυση του δωρικού ναού. Τα αρχιτεκτονικά στοιχεία αυτού του κτιρίου επαναχρησιμοποιήθηκαν συστηματικά τον 6ο αιώνα μ.Χ., όταν χρησίμευσαν ως θεμέλια και πλατφόρμες στήριξης για τους κίονες της βασιλικής.

Οι κατασκευαστές της βασιλικής επανατοποθέτησαν τους λίθους και τους όγκους ακανόνιστα, προκειμένου να δημιουργήσουν μια σταθερή βάση ικανή να στηρίξει το τεράστιο βάρος των κιόνων, ορισμένων εκ των οποίων ζυγίζουν περίπου 45 τόνους. Από αυτούς τους κίονες, τρεις παραμένουν στην αρχική τους θέση μέχρι σήμερα.

Τα ερείπια της βασιλικής. 
[Credit: Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων Αιγύπτου]   

Όσον αφορά την κεφαλή της θεάς Αφροδίτης, ο Abdel Badi επισήμανε ότι πρόκειται για ένα σπάνιο κομμάτι από καλλιτεχνική άποψη. Το κεφάλι είναι σκαλισμένο σε μάρμαρο, με διαστάσεις περίπου 24 επί 25 εκατοστά, και ξεχωρίζει για την ακρίβεια της εκτέλεσής του και τη λεπτομέρεια των χαρακτηριστικών του προσώπου, καθώς και για τα σγουρά μαλλιά, φιλοτεχνημένα σε στυλ που αντανακλά τους κλασικούς κανόνες, χαρακτηριστικούς των γλυπτικών αναπαραστάσεων θεών και επιφανών προσωπικοτήτων της εποχής εκείνης.

Ο Sami Dardiri, διευθυντής της Κεντρικής Διοίκησης Αρχαιοτήτων της Μέσης Αιγύπτου, ανέφερε ότι τα θραύσματα των τοιχογραφικών αγαλμάτων που ανακαλύφθηκαν, μαζί με τα κεραμικά καλούπια για την παραγωγή νομισμάτων, καταδεικνύουν το κύρος της πόλης κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής κυριαρχίας και τη συνέχεια της πολιτιστικής και οικονομικής της δυναμικής. Ο Dardiri πρόσθεσε ότι η χρονολόγηση και η επιστημονική μελέτη αυτών των υλικών βρίσκονται σε εξέλιξη.

Αξίζει να θυμηθούμε ότι η Ihnasiya al-Madina συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων της Αιγύπτου. Ήταν η πρωτεύουσα της χώρας κατά τη διάρκεια της 9ης και της 10ης Δυναστείας, καθώς και η έδρα του εικοστού νομού της Άνω Αιγύπτου.

Η πόλη απέκτησε σημαντική σημασία κατά τη διάρκεια του Μέσου Βασιλείου, του Νέου Βασιλείου και της Τρίτης Ενδιάμεσης Περιόδου, ενώ γνώρισε σημαντική άνθηση και κατά την Ελληνορωμαϊκή και τη Ρωμαϊκή εποχή, οπότε ήταν γνωστή ως Ηρακλεόπολη η Μεγάλη, δηλαδή ως η μεγάλη πόλη του Ηρακλή.

Αυτές οι αποκαλύψεις αποτελούν μέρος της στρατηγικής του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου για την αποκάλυψη των ακόμη κρυφών μυστηρίων του φαραωνικού πολιτισμού, την ενίσχυση της ιστορικής έρευνας στους διάφορους αρχαιολογικούς χώρους και τη διασφάλιση της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αιγύπτου, προωθώντας παράλληλα τη διάδοσή της σε διεθνές επίπεδο.

Πηγή: LBV Magazine