Ανακαλύφθηκε ο πρώτος δεινόσαυρος… ψαράς

Απεικόνιση του Kank australis. [Credit: Gabriel Díaz Yantén] Ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος δεινοσαύρου, που ζούσε πριν από περίπου 70 εκατο...

Απεικόνιση του Kank australis. [Credit: Gabriel Díaz Yantén]

Ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος δεινοσαύρου, που ζούσε πριν από περίπου 70 εκατομμύρια χρόνια στη νότια Παταγονία, έρχεται στο φως μέσα από νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Vertebrate Paleontology.

Το νέο είδος, που ονομάστηκε Kank australis, φαίνεται πως είχε χαρακτηριστικά αρπακτικού πτηνού, τρεφόταν κυρίως με ψάρια και πιθανότατα κυνηγούσε με τρόπο παρόμοιο με αυτόν των σύγχρονων ερωδιών.

Οι επιστήμονες ταυτοποίησαν το είδος μέσα από απολιθωμένα οστά, ανάμεσά τους δόντια, σπονδύλους και οστά από τα δάχτυλα των ποδιών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι αυχενικοί σπόνδυλοι, οι οποίοι θυμίζουν τη δομή του λαιμού σημερινών πτηνών όπως οι ερωδιοί, υποδηλώνοντας ότι ο δεινόσαυρος χρησιμοποιούσε ευέλικτες κινήσεις για να πιάνει τη λεία του μέσα στο νερό.

Την υπόθεση αυτή ενισχύει και το γεγονός ότι τα απολιθώματα του Kank australis βρέθηκαν δίπλα σε απολιθωμένα ψάρια. Οι ερευνητές εκτιμούν ακόμη ότι το ζώο κυνηγούσε μικρότερα είδη του οικοσυστήματος, όπως βατράχια, σαύρες, χελώνες και μικρά θηλαστικά.

Ο Kank australis ανήκει στην οικογένεια των θηριόποδων δεινοσαύρων «unenlagiidae», μιας ομάδας μικρού έως μεσαίου μεγέθους που έχει εντοπιστεί σε απολιθώματα της Ύστερης Κρητιδικής Περιόδου στη Νότια Αμερική, την Ανταρκτική, την Αυστραλία και τη Μαδαγασκάρη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, οι ενήλικοι δεινόσαυροι του είδους έφταναν σε μήκος τα 2,5 έως 3 μέτρα.

Το περιβάλλον στο οποίο ζούσε ο συγκεκριμένος δεινόσαυρος περιλάμβανε ποτάμια με έντονες καμπές, μικρά ρυάκια και εποχικές λίμνες, όπου αναπτύσσονταν υδρόβια φυτά όπως νούφαρα, ενώ υπήρχε μεγάλη ποικιλία ψαριών, εντόμων και μαλακίων.

Από την ανάλυση απολιθωμένων φυτών και αρχαίων δειγμάτων εδάφους, οι επιστήμονες συμπέραναν ότι πριν από 70 εκατομμύρια χρόνια η περιοχή είχε εύκρατο και υγρό κλίμα, με έντονες εποχικές βροχοπτώσεις.

Τα απολιθώματα εντοπίστηκαν σε αγρόκτημα στην επαρχία Santa Cruz, όπου πραγματοποιούνται ανασκαφές από το 2018. Οι πρώτες ανακαλύψεις είχαν γίνει ήδη από εκείνη τη χρονιά, ωστόσο τα ευρήματα ήταν ιδιαίτερα αποσπασματικά και δεν επέτρεπαν την αναγνώριση νέου είδους.

Τα απολιθώματα προσφέρουν επίσης σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο ζωής του. Καθοριστική θεωρήθηκε τελικά η ανακάλυψη ενός αυχενικού σπονδύλου το 2024, που έδωσε στους παλαιοντολόγους τα στοιχεία που χρειάζονταν για την ταυτοποίηση του δεινοσαύρου.

Οι αυχενικοί σπόνδυλοι παρουσιάζουν ειδικές δομές για την πρόσφυση μυών και την προστασία των αιμοφόρων αγγείων του λαιμού, χαρακτηριστικά που συναντώνται σε σύγχρονα πτηνά με ιδιαίτερα ευκίνητο λαιμό, όπως οι ερωδιοί.

Αυτό υποδηλώνει ότι το Kank australis πιθανότατα ήταν ενεργός ψαράς σε αντίθεση με τη συνηθισμένη εικόνα των «αρπακτικών» δεινοσαύρων ως ευκίνητων κυνηγών της ξηράς όπως ο Βελισοράπτορας. Όπως και άλλοι Ουνενλαγίδες διέθετε το χαρακτηριστικό μεγάλο νύχι στο δεύτερο δάκτυλο του ποδιού. Ωστόσο ξεχώριζε λόγω των δοντιών του, τα οποία είχαν έντονες διαμήκεις ακμές, καθώς και λόγω των αυχενικών σπονδύλων του που περιείχαν εσωτερικούς αεροθαλάμους. Ήταν επίσης μικρότερο και πιο λεπτόσωμο από άλλους Ουνενλαγίδες της ίδιας εποχής όπως ο Austroraptor cabazai.

Η ανακάλυψη ενισχύει την άποψη ότι οι Ουνανλαγίδες ήταν κυρίως ιχθυοφάγοι. Τα επιμήκη ρύγχη τους, τα πολυάριθμα δόντια και οι μακριοί, ευκίνητοι λαιμοί τους παραπέμπουν σε προσαρμογές παρόμοιες με εκείνες των σημερινών ερωδιών.

Στην περίπτωση του Kank australis, τα απολιθώματά του βρέθηκαν μαζί με απολιθώματα ψαριών, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι τρεφόταν κυρίως με αυτά. Παρ’ όλα αυτά, πιθανότατα κυνηγούσε και άλλα ζώα του ίδιου οικοσυστήματος όπως βατράχους, σαύρες, χελώνες και μικρά θηλαστικά, μεταξύ των οποίων το ημιυδρόβιο Patagorhynchus pascuali που είναι συγγενής των σύγχρονων εχιδνών και πλατύποδων.

Ο Kank australis συνυπήρχε επίσης με πολύ μεγαλύτερους θηρευτές, όπως το Maip macrothorax, έναν γιγάντιο μεγαραπτορίδη δεινόσαυρο μήκους άνω των 10 μέτρων, ο οποίος ενδεχομένως μπορούσε να το κυνηγήσει.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν πλέον νέες ανασκαφές στην περιοχή, με στόχο να εντοπίσουν περισσότερα απολιθώματα και να αποκτήσουν πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τη βιολογία και τη συμπεριφορά του Kank australis.

Πηγή: LiFO, Ναυτεμπορική, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ