Τρίτη, 13 Οκτωβρίου 2015

Ιδιωτικός ή Δημόσιος χώρος το Ρωμαϊκό βαλανείο στη Ραφήνα;



Ο καθηγητής κ. Σ. Κατάκης στο βήμα παρουσιάζει τα νέα ευρήματα στον αρχαιολογικό χώρο της Ραφήνας / (ΦΩΤΟ: kirkinews.gr )
Στα πλαίσια του διεθνούς συνεδρίου με θέμα «Νεότερα από την Ελλάδα της ρωμαϊκής εποχής», που φιλοξένησε το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου ο καθηγητής αρχαιολογίας Στ. Κατάκης παρουσίασε τα συμπεράσματα από την συστηματική αρχαιολογική έρευνα που γίνεται στην περιοχή της Ραφήνας από το 2013 μέχρι το 2015.

Εισαγωγικά ο καθηγητής αναφέρθηκε στα ευρήματα των πρώτων ερευνών που πραγματοποιήθηκαν στη περιοχή αυτή της Ραφήνας την δεκαετία του 1970 από τη Β΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, η οποία είχε κάνει και την απαλλοτρίωση της έκτασης αυτής. Τότε, είχε βρεθεί ένα μεγάλο τμήμα λουτρού των ρωμαϊκών-υστερορωμαϊκών χρόνων στο κέντρο του χώρου και λείψανα ενός μεγάλου επιμήκους οικοδομήματος στα βορειοανατολικά. Με δοκιμαστικές τομές είχαν εντοπιστεί και κάποια άλλα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ενός συγκροτήματος που περιελάμβανε ένα ελαιοτριβείο και ένα κεραμικό κλίβανο. Στην συνέχεια ο κύριος Κατάκης παρουσίασε τα ευρήματα της ανασκαφής που πραγματοποιεί η ομάδα του εδώ και τρία χρόνια με την υποστήριξη του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΛΚΕ) και της Β΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι μέχρι σήμερα αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή δεν έχουν δώσει σαφή στοιχεία για τη θέση της αρχαίας πόλης της Ραφήνας.

Η αρχική ερμηνεία του ανασκαπτόμενου οικοδομικού συγκροτήματος μέχρι πρόσφατα ήταν πως πρόκειται για τμήμα κάποιας αγροικίας- έπαυλης. Επομένως η επικρατέστερη θεωρία για το Βαλανείο της Ραφήνας ήταν πως επρόκειτο για ιδιωτικό χώρο.

Ξεχωριστή σημασία για την αρχαιολογική ερμηνεία του χώρου απέκτησε το ελαιοτριβείο που βρέθηκε στο χώρο της ανασκαφής. Και αυτό διότι το 2014 αποκαλύφθηκε μια επιγραφή στη ανατολική όψη της λίθινης λεκάνης του ελαιοτριβείου, που χρονολογείται κατά τον πρώιμο 3ο αιώνα μ. Χ. Η επιγραφή αυτή αναφέρει το όνομα μια γυναίκας της εποχής εκείνης, που δώρισε την κατασκευή. Αναφέρεται επίσης το όνομα του συζύγου της και το όνομα του τεχνίτη. Τέλος για τον προσδιορισμό του χρόνου κατασκευής, αναφέρεται το όνομα του τότε άρχοντα. Αυτή η επιγραφή θέτει σε αμφισβήτηση την άποψη πως ο χώρος ήταν ιδιωτικός και οδηγεί σε νέες ερμηνείες για τη λειτουργία του χώρου, που πιθανόν να είχε δημόσιο χαρακτήρα. Ίσως να επρόκειτο για αγορά με βιοτεχνικές χρήσεις  όπου θα μπορούσε να υπάρχουν και δημόσια λουτρά καθώς και αποθηκευτικοί χώροι.



Ο καθηγητής επεσήμανε επίσης πως η ερμηνεία που είχε δώσει ο Ι. Τραυλός για το επονομαζόμενο «Βορειοανατολικό Κτήριο» ως παλαιοχριστιανική εκκλησία δεν είναι σωστή και λόγω προσανατολισμού και άλλων τμημάτων τοίχων που στο μεταξύ ανακαλύφθηκαν. Σύμφωνα και με την νέα ερμηνεία του χώρου, υποστήριξε πως πρόκειται για κτίριο με αποθηκευτική χρήση. 

Αυλαία για την φετινή ανασκαφική περίοδο

Την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου έληξε η φετινή ανασκαφική περίοδος στον αρχαιολογικό χώρο της Ραφήνας επί της Λεωφόρου Φλέμινγκ, όπου έχει βρεθεί ένα ρωμαϊκό λουτρό με αρκετά τμήματά του σε καλή κατάσταση, όπως και διάφορα ευρήματα γεωργικής (ελαιοτριβείο) και επιχειρηματικής (φούρνος κεραμικής) δραστηριότητας, ενώ υπάρχουν ενδείξεις και άλλων κτιριακών εγκαταστάσεων που αποτελούν γρίφο κι αναμένουν να έλθουν μελλοντικά στο φως. 


Ιδιωτικός ή Δημόσιος χώρος το Ρωμαϊκό βαλανείο στη Ραφήνα;

Φύλακες – άγγελοι της ανασκαφής ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Στέλιος Κατάκης κι ο κ. Βαγγέλης Νικολόπουλος της Β’ Εφορίας αρχαιοτήτων που πρόσφατα μετατάχθηκε στο υπουργείο αλλά παραμένει πιστός στην αγάπη του για την ενεργή συμμετοχή του σε ανασκαφικές έρευνες, σκέπτονται του χρόνου να ξεκινήσουν λίγο νωρίτερα την ανασκαφή αφού φέτος έχασαν αρκετές μέρες λόγω των βροχών του Σεπτεμβρίου.

Τόνισαν μάλιστα την ευαρέσκειά τους  για τη δημοτική αρχή Ραφήνας-Πικερμίου, ιδίως του αντιδημάρχου κ. Βαγγέλη Μπουρνούς, που τους παρείχε αμέριστη βοήθεια σε ότι του ζητήθηκε. Ελπίζουν για του χρόνου η βοήθεια του δήμου να επεκταθεί και στη διάθεση ενός ή δύο εργατών για την απομάκρυνση χωμάτων από παλαιότερες αρχαιολογικές τομές στο χώρο που δεν είχαν απομακρυνθεί και εμποδίζουν το ανασκαφικό τους έργο.

Ιδιωτικός ή Δημόσιος χώρος το Ρωμαϊκό βαλανείο στη Ραφήνα;

Φέτος παράλληλα με την ανασκαφή, γίνονται έργα συντήρησης των ευρημάτων που έχουν έρθει στην επιφάνεια, κυρίως του βασικού κτίσματος των λουτρών, που ήδη έχει υποστεί κάποιες φθορές απ’ τα πολλά χρόνια που παραμένει ασυντήρητο. Επίσης ενός ελαιοτριβείου που έχει αποκαλυφθεί τα προηγούμενα δυο χρόνια, γύρω απ’ το οποίο βρέθηκαν πλήθος λιοκούκουτσων και τμήμα ενσωματωμένου στο δάπεδο αμφορέα σε μια γωνιά του χτίσματος που φιλοξενούσε το αρχαίο πέτρινο λιοτρίβι, το οποίο φυσικά αφαιρέθηκε για να μεταφερθεί στην ασφάλεια του αρχαιολογικού μουσείου Μαραθώνα.

Συγκίνηση προκαλούν τα αποτυπώματα των χεριών μαστόρων που δούλεψαν στην κατασκευή των κτισμάτων, πάνω στα τοιχία. Αποτυπώματα που έμειναν ανεξίτηλα στο χρόνο, όταν κάποιος μάστορας ακούμπησε το χέρι του πάνω στο εύπλαστο εκείνη την ώρα υλικό.   

Ο αρχαιολογικός χώρος θα ζωντανέψει ξανά του χρόνου, με τους νεαρούς φοιτητές, μεταξύ των οποίων φέτος κι ένας Γερμανός, να ευελπιστούν να αποκαλύψουν νέες πτυχές των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων στο συγκεκριμένο σημείο. Μακάρι τα νέα ευρήματα να μας εκπλήξουν ευχάριστα.   


Πηγή: Δ. Μπασαντή, KirkiNews , Αγγ. Ραγκούση, KirkiNews





0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου