Το Μέγαρο Λυκιαρδόπουλου στη λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας Το Μέγαρο Λυκιαρδόπουλου, που ανεγέρθηκε το 1929 στη λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας, προ...
 |
| Το Μέγαρο Λυκιαρδόπουλου στη λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας |
Το Μέγαρο Λυκιαρδόπουλου, που ανεγέρθηκε το 1929 στη λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις καθώς έκρυβε τη θέα της Ακρόπολης. Σήμερα, έναν αιώνα μετά, αναγνωρίζεται ως νεώτερο μνημείο για τη μοναδική αρχιτεκτονική και την ιστορική του αξία.
Στο κέντρο της Αθήνας, κοντά στα άλλοτε Ανάκτορα, στη Λεωφόρο με τις πιπεριές (!), που σήμερα είναι απλώς η Βασιλίσσης Αμαλίας είχε κτίσει το σπίτι του, για την ακρίβεια ένα πενταόροφο μέγαρο, το 1929 ο εφοπλιστής Νικόλαος Δ. Λυκιαρδόπουλος ξεσηκώνοντας θύελλα διαμαρτυριών.
Ήταν ένας ουρανοξύστης για τα δεδομένα της εποχής, που υψωνόταν ασεβώς απέναντι από τους στύλους του Ολυμπίου Διός και -κυρίως- έκρυβε την ανατολική όψη της Ακρόπολης. Σήμερα έναν αιώνα μετά, αυτό το κτήριο, δείγμα ενός εκμοντερνισμένου εκλεκτικισμού, με στοιχεία από το πνεύμα της γαλλικής Ecole des Beaux-Arts και της Art Deco, ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα στολίδια της Αθήνας κηρύσσεται ως νεώτερο μνημείο.
Κατά την κοινή συνεδρίαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων και του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου τονίσθηκε μάλιστα ιδιαίτερα η αρχιτεκτονική του σε σχέδια του Κωνσταντινοπολίτη αρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Π. Κυριακίδη, η πρωτοτυπία της σύνθεσης και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του, τόσο στις όψεις όσο και στο εσωτερικό του, η κλίμακα και η περίοπτη θέση του, στοιχεία που το καθιστούν ένα μοναδικό αστικό μέγαρο.
 |
| Το Μέγαρο Λυκιαρδόπουλου (αριστερά) στην δεκαετία του 1930. Από το αρχείο του ΕΛΙΑ. |
Αποτέλεσμα ενός κλειστού, ιδιωτικού διαγωνισμού που είχε «προκηρύξει» ο Λυκιαρδόπουλος (1866 -1963), όταν αποφάσισε να αποκτήσει οικία στην Αθήνα αφού η έδρα του βρισκόταν στο Λονδίνο είναι αυτό το κτήριο, που εντάσσεται σήμερα εντός του αναοριοθετημένου αρχαιολογικού χώρου της πόλης των Αθηνών. Απρόσμενος νικητής στον διαγωνισμό, τον οποίο άγνωστο πώς είχε πληροφορηθεί ο Κυριακίδης (1881 – 1942), σχεδίασε με το προσωπικό του ύφος ένα κτήριο στο οποίο εντυπωσιάζουν οι κατακόρυφες παραστάδες του, οι διακοσμητικοί κίονες στους τελευταίους ορόφους αλλά και οι διακοσμητικές σφραγίδες, όπως και οι μορφές κορμού δωρικών κιόνων.
Το διαμπερές, γωνιακό οικόπεδο επί της Λεωφόρου Αμαλίας 36, Τσαγκάρη και Δαιδάλου επέτρεψε εξάλλου στον αρχιτέκτονα να οργανώσει μια ιδιαίτερη διαρρύθμιση του εσωτερικού του κτηρίου: Τα σαλόνια στην πλευρά της λεωφόρου, τα υπνοδωμάτια με τα λουτρά τους προς την οδό Τσαγκάρη και τα δευτερεύοντα δωμάτια και τους βοηθητικούς χώρους προς την οδό Δαιδάλου. Ενώ στο πίσω μέρος υπήρχε και ένας υαλόφρακτος, ημιυπαίθριος χώρος.
 |
| Φωτογραφία σε γυάλινη πλάκα, επιχρωματισμένη με το χέρι από τον Λέο Βέρλ . Το τέλος της λεωφόρου Αμαλίας και η αρχή της . Συγγρού, στη διασταύρωση με τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. |
Ο κεφαλονίτης εφοπλιστής
Σημείο συνάντησης και περιπάτου για τους Αθηναίους ήδη από τον 19ο αιώνα αυτός ο δρόμος είχε συγκεντρώσει τα οικήματα πολλών επιφανών Αθηναίων όπως των Λουριώτη και στη συνέχεια Νεγρεπόντη, των Σκυλίτση, Σκουζέ, Τομπάζη-Μαυροκορδάτου, Κοζάκη -Τυπάλδου και Στέφανου Δραγούμη. Όλα κατεδαφισμένα σήμερα. Ο Λυκιαρδόπουλος που είχε αποκτήσει το πρώτο του ατμόπλοιο, το 1897, διέθετε στις παραμονές του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου έξι ατμόπλοια, δυναμικό που κατείχε θέση ανάμεσα στους μεγαλύτερους ελληνικούς στόλους της εποχής. Η ενασχόληση της οικογένειας άλλωστε έως και σήμερα, που το κτήριο έχει περιέλθει στους εγγονούς του ήταν η ναυτιλία ήδη από τον 18ο αιώνα.
Με καταγωγή από την Κεφαλονιά είχε ξεκινήσει ως καμαρότος για να εξελιχθεί σε καπετάνιο στον στόλο του εμπόρου και πλοιοκτήτη Παναγή Βαλλιάνου ώσπου να βρεθεί με το πρώτο δικό του πλοίο, που ακολούθησαν γρήγορα και άλλα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, το 1916, ήταν μέλος στο διοικητικό της συμβούλιο και αργότερα πρόεδρος ενώ στην δεκαετία του 1930 είχε εκλεγεί μέλος της επιτροπής του Ελληνικού κοινοβουλίου, εκπροσωπώντας την ναυτιλία.
Αλλά και πέρα από τα ναυτιλιακά ο Νικόλαος Λυκιαρδόπουλος ήταν συνιδρυτής της Τράπεζας Πειραιώς, της οποίας διετέλεσε πρόεδρος για πολλά χρόνια και της Γενικής Ασφαλιστικής Εταιρίας της Ελλάδας. Σημαντικό ήταν εξάλλου, το έργο του στην αποκατάσταση της Κεφαλονιάς μετά τον μεγάλο σεισμό του 1953 ενώ ήταν επίσης ανάμεσα στους χρηματοδότες της μελέτης για την εκτροπή του Κηφισού.
 |
| Εσωτερικό του Μεγάρου Λυκιαρδόπουλου σήμερα |
Το εντυπωσιακό κτήριο και ο αρχιτέκτονας
Με τέσσερεις ορόφους και ρετιρέ, το κτήριο που απέκτησε στην Αθήνα αναπτύσσεται ουσιαστικά σε οκτώ στάθμες με κύρια πρόσοψη επί της λεωφόρου Αμαλίας όπου και βρίσκεται η περίτεχνη σιδερένια θύρα. Η βάση του κτηρίου είναι μαρμάρινη, όπως και η ζώνη πάνω από αυτήν, μαρμάρινο είναι και το περιθύρωμα της κύριας εισόδου, οι εξώστες και τα κιγκλιδώματα ενώ και οι όψεις διαθέτουν μαρμάρινα διακοσμητικά στοιχεία. Στις πλαϊνές όψεις όμως, τα κιγκλιδώματα είναι μεταλλικά, το ίδιο και οι εξώθυρες ενώ τα εσωτερικά μπαλκόνια του τρίτου ορόφους κοσμούνται με αρχαϊκές κολώνες. Όλα τα κουφώματα είναι ξύλινα, αν και απουσιάζουν πλέον τα εξωτερικά. Ο ανελκυστήρας εξάλλου, που κατασκευάστηκε στη Γαλλία ήταν ο πρώτος που είχε εγκατασταθεί στην Αθήνα.
Εντυπωσιακό είναι το μαρμάρινο κλιμακοστάσιο, που προσομοιάζει με κορμό δωρικού κίονα. Ένα μέρος του όμως, όπως και πολλά από τα περίτεχνά τζάμια του κτηρίου είχαν καταστραφεί το 1993 από την έκρηξη βόμβας, που είχε τοποθετηθεί στην είσοδο του μεγάρου, στο οποίο στεγαζόταν τότε η βιβλιοθήκη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Όλα ωστόσο έχουν αποκατασταθεί στην αρχική τους μορφή.
 |
| Η μνημειώδης μαρμάρινη σκάλα του μεγάρου |
Στο πέρασμα του χρόνου το κτήριο ακολούθησε σ΄ένα βαθμό την ιστορία, όπως συνέβη κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν επιτάχθηκε από τους Γερμανούς και χρησιμοποιήθηκε για την διανομή συσσιτίων. Αυτήν την περίοδο πέθανε και ο δημιουργός του Κωνσταντίνος Κυριακίδης, που είχε συλληφθεί από τους Γερμανούς υφιστάμενος τα επακόλουθα της κράτησής του, που συνέβαλαν στην επίσπευση του μοιραίου. Έχοντας προφθάσει ωστόσο στο Μεσοπόλεμο να σχεδιάσει ορισμένες πολυκατοικίες της εποχής, όπως του Σ. Π. Μουσούρη στην
Ευριπίδου 11 και Πραξιτέλους, το 1930, την Πολυκατοικία Μαυρομάτη στην Πλουτάρχου 3 και Υψηλάντου, το 1933) και την πολυκατοικία Ηρ. Κυριακόπουλου στην Ασκληπιού 19, το 1934. Αλλά βέβαια και πολλά εμβληματικά κτήρια στην Κωνσταντινούπολη, την οποία είχε αναγκαστεί να εγκαταλείψει λόγω της Μικρασιατικής Καταστροφής.
Σήμερα το Μέγαρο Λυκιαρδόπουλου ανακαινισμένο πριν από μερικά χρόνια φιλοξενεί εκθέσεις και άλλες εκδηλώσεις.
Πηγή: Μ. Θερμού, MonoNews
Δεν υπάρχουν σχόλια