Ανακαλύφθηκε η πρώτη γνωστή ζωγραφική απεικόνιση του κέλτικου θεού Sucellus σε γαλλορωμαϊκό ιερό

[Credit: Grégory Compagnon (2026), Le Fil d’ArAr] Αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν ανασκαφές σε ένα ιερό στην κορυφή ενός λόφου στην ανατολική...

[Credit: Grégory Compagnon (2026), Le Fil d’ArAr]

Αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν ανασκαφές σε ένα ιερό στην κορυφή ενός λόφου στην ανατολική Γαλλία ανακάλυψαν έναν αξιοθαύμαστο ζωγραφισμένο βωμό που απεικονίζει τον Sucellus, μια ισχυρή κελτική θεότητα που συνδέεται με την ευημερία, τα δάση και τη γεωργία. Η ανακάλυψη έγινε στο γαλλορωμαϊκό ιερό του Mancey στην περιοχή  Saône-et-Loire της Βουργουνδίας και ενδέχεται να αποτελεί τη μοναδική γνωστή απεικόνιση του θεού που έχει βρεθεί ποτέ.

Το ιερό, που βρίσκεται σε μια δασώδη κορυφογραμμή με θέα στο τοπίο του Tournugeois κοντά στην πόλη Tournus, αποτελεί αντικείμενο συστηματικής έρευνας από το 2023. Οι ανασκαφές κατά τη διάρκεια της ερευνητικής περιόδου του 2025 αποκάλυψαν ένα εκτεταμένο τελετουργικό συγκρότημα που παρέμεινε ενεργό για σχεδόν πέντε αιώνες, από τα τέλη της Εποχής του Σιδήρου έως τους τελευταίους αιώνες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Ο ζωγραφισμένος βωμός αναδύθηκε από τα ερείπια ενός ναού που ταυτοποιήθηκε από τους αρχαιολόγους ως Μνημείο Μ3, όπου τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι κάποτε γίνονταν τελετουργικά συμπόσια και συγκεντρώσεις της ελίτ. Το δάπεδο του ναού περιείχε χιλιάδες υπολείμματα από τελετουργικές γιορτές —συμπεριλαμβανομένων οστών χοίρων, πτηνών και ψαριών— μαζί με σκεύη για ποτά, κοσμήματα, νομίσματα και αναθηματικά αντικείμενα.

Η απεικόνιση του θεού Sucellus από τον Ναό Μ3.
[Credit: Grégory Compagnon (2026), Le Fil d’ArAr]

Ο Sucellus ήταν ένας από τους πιο λατρευόμενους θεούς στη ρωμαϊκή Γαλατία, ο οποίος συχνά απεικονιζόταν να κρατά ένα σφυρί και να συνοδεύεται από ένα αμφορέα ή ένα βαρέλι κρασιού, σύμβολα που συνδέονταν με τη γονιμότητα, την αφθονία και την προστασία της αγροτικής ζωής. Σε επιγραφές και γλυπτά που έχουν βρεθεί σε όλη τη Γαλατία, εμφανίζεται μερικές φορές μαζί με τη θεά Nantosuelta, σχηματίζοντας ένα θεϊκό ζεύγος που συνδέεται με την ευημερία και τον φυσικό κόσμο.

Αν και είναι γνωστά δεκάδες λίθινα γλυπτά του Sucellus από τοποθεσίες σε όλη τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Λουξεμβούργο, οι ζωγραφικές απεικονίσεις του θεού είναι εξαιρετικά σπάνιες. Εάν επιβεβαιωθεί η ταυτοποίηση του βωμού του Mancey, αυτό θα μπορούσε να προσφέρει μια μοναδική εικόνα της οπτικής κουλτούρας της κελτικής θρησκευτικής λατρείας κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Ο κέλτικος θεός Sucellus με το χαρακτηριστικό του σφυρί και το αγγείο.
[Credit: Public Domain]

Η τελετουργική ζωή σε έναν ιερό λόφο

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι το ιερό κάλυπτε έκταση περίπου ενός εκταρίου και περιλάμβανε δύο ναούς, χώρους συγκέντρωσης, καθώς και χώρους που χρησιμοποιούνταν για τελετουργικά γεύματα και προσφορές. Χιλιάδες αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν στον χώρο υποδηλώνουν ότι προσέλκυε μεγάλο αριθμό επισκεπτών και πιθανόν να λειτουργούσε ως σημαντικό περιφερειακό λατρευτικό κέντρο.

Ακόμη και μετά την κατάρρευση των ναών στα τέλη του 4ου αιώνα μ.Χ., οι άνθρωποι συνέχιζαν να επισκέπτονται τον ιερό λόφο, αφήνοντας νομίσματα, ειδώλια και προσφορές ανάμεσα στα ερείπια.

Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.

Grégory Compagnon (March 12, 2026). The Ancient Sanctuary of Mancey: Results of the 2025 Excavation Campaign. Le Fil d’ArAr. Accessed March 15, 2026, at https://doi.org/10.58079/15v3y 

Πηγή: ArkeoNews