Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Το νεολιθικό «νοικοκυριό» και οι επιβλητικοί κούροι

Φωτορεαλιστική απεικόνιση από το νέο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, μετά την επέκταση και την αναβάθμιση από τα αρχιτεκτονικά γραφεία του Ντέι...

Φωτορεαλιστική απεικόνιση από το νέο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, μετά την επέκταση και την αναβάθμιση από τα αρχιτεκτονικά γραφεία του Ντέιβιντ Τσίπερφελντ και του Αλέξανδρου Τομπάζη.

Παρουσιάστηκε και εγκρίθηκε η νέα «σκηνογραφία» του Αρχαιολογικού Μουσείου. Οι 13 θεματικές ενότητες και οι «εστιασμένες ιστορίες».

Την αρμονική ένταξη των αρχαιοτήτων στο ευρύτερο αρχιτεκτονικό σχέδιο, τη χωροθέτησή τους με τρόπο που διατηρεί την εικόνα ενός ενιαίου μουσείου, αλλά και την ομαλή και καινοτόμο χρήση μιας σχετικά ασυνήθιστης για τα εγχώρια δεδομένα «σκηνογραφίας» επιτυγχάνει η μουσειογραφική προμελέτη του νέου Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (ΕΑΜ), η οποία έλαβε χθες ομόφωνα –όπως και η αντίστοιχη του Επιγραφικού Μουσείου– το πράσινο φως του Συμβουλίου Μουσείων.

Ενδεικτικά, η σκηνογραφία της έκθεσης του νέου ΕΑΜ θα αξιοποιεί, μεταξύ άλλων, διάφορα είδη προθηκών (επιτοίχιες, περίοπτες κ.ά.), ειδικές συναρμογές στους τοίχους για την ανάδειξη συνόλων αντικειμένων, βάθρα όπου είναι απαραίτητο (π.χ. για ανάγλυφα έργα), καθώς και έναν ισορροπημένο συνδυασμό αναλογικών και ψηφιακών μέσων, όπως απτικά εκθέματα, επιγραφές σε γραφή Braille, ηχητικές περιγραφές, ψηφιακές εφαρμογές κ.ά. Τη δική τους σκηνογραφία μάλιστα θα έχουν και οι θεματικές ενότητες και υποενότητες της έκθεσης του νέου ΕΑΜ, οι οποίες έχουν διαμορφωθεί από την εγκεκριμένη μουσειολογική του μελέτη.

Στο νέο κτίριο, η ενότητα για τον νεολιθικό πολιτισμό θα περιλαμβάνει μια αφαιρετική ανακατασκευή ενός νεολιθικού σπιτιού με το νοικοκυριό του, ενώ οι επισκέπτες θα περιβάλλονται από μια μαζική έκθεση ειδωλίων, κατά μήκος των τοίχων, με εκθέματα όπως το νεολιθικό ειδώλιο της «κουροτρόφου» από το Σέσκλο. Στην ενότητα για τη μέση εποχή του Χαλκού η σκηνογραφία θα είναι «υποτονική» συμβολίζοντας μια περίοδο που θεωρείται «σκοτεινή», ενώ στην ενότητα «Από τα μυκηναϊκά βασίλεια στην πόλη-κράτος» η αίθουσα θα ορίζεται από μια σκόπιμη «στροφή» (ενδεικτική της μετατόπισης από τον μυκηναϊκό κόσμο προς τη νέα κοινωνική τάξη) και θα περιλαμβάνει προθήκες με κτερίσματα ξεχωριστών ενιαίων ταφών, μια ψηφιακή εγκατάσταση για την εμφάνιση του ελληνικού αλφαβήτου κ.ά. Στην εισαγωγή της ενότητας για την αρχαϊκή εποχή, στο υφιστάμενο, ιστορικό κτίριο, ο επισκέπτης θα συναντά ένα χάρτη της Μεσογείου που θα απεικονίζει διαδρομές, σφαίρες επιρροής και δίκτυα ανταλλαγών, ενώ ένας μεγάλος θολωτός χώρος θα πλαισιώνει το άγαλμα της Ναξίας Νικάνδρης. Και στη μεγάλη αίθουσα με τους αρχαϊκούς κούρους και τις κόρες, τα γλυπτά θα είναι έτσι τοποθετημένα ώστε οι εισερχόμενοι επισκέπτες να έχουν πάντα μπροστά τους τη μετωπική όψη τους.

Η αίθουσα με τους κούρους και τις κόρες θα δημιουργεί μια εντυπωσιακή εικόνα, ειδικά στον επισκέπτη που θα εισέρχεται σε αυτήν κατευθυνόμενος από το υπόγειο του νέου κτιρίου προς το ιστορικό κτίριο, ενώ στο βάθος της θα διακρίνεται, επιβλητικός και αυτός, ο θεός του Αρτεμισίου. Η συγκεκριμένη πορεία θα αποτελεί μέρος της λεγόμενης «βασικής διαδρομής», που θα περιλαμβάνει μια χρονολογική παρουσίαση εμβληματικών έργων του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, τα οποία θα λειτουργούν σαν ένα νήμα που θα ενοποιεί το μουσειολογικό αφήγημα. Σε αυτές τις αρχαιότητες θα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το νεολιθικό ειδώλιο του «Στοχαστή», ο υστερογεωμετρικός αμφορέας του Hirschfeld, ο κούρος του Αριστόδικου, η κόρη Φρασίκλεια, έργα των μεγάλων γλυπτών και κεραμέων της κλασικής αρχαιότητας, ο Ιππέας του Αρτεμισίου κ.ά.

Εκτός από τη «βασική διαδρομή» –και ανάλογα με τον χρόνο και τα ενδιαφέροντά τους– οι επισκέπτες θα μπορούν να εστιάζουν στις συνολικά 13 θεματικές ενότητες της νέας έκθεσης του ΕΑΜ ή και στις λεγόμενες «εστιασμένες ιστορίες», που θα δίνουν τη δυνατότητα για εμβάθυνση σε επιμέρους θέματα. Ανάλογα με το ποιο είδος περιήγησης ή ποιο συνδυασμό τους θα επιλέξουν, οι επισκέπτες θα μπορούν, ενδεικτικά, να πραγματοποιήσουν 20, 30 ή 85 στάσεις σε εκθέματα, με τη μουσειογραφική προμελέτη –η οποία βρίσκεται σε φάση εξέλιξης και αναμένεται να οριστικοποιηθεί– να διασφαλίζει, στον βαθμό που της αναλογεί, και την ομαλή πορεία και συμπερίληψη διαφορετικών ομάδων κοινού.

Πηγή: Ν. Ζώης, Καθημερινή