Δευτέρα, 16 Μαΐου 2016

Μουσείο της Τεγέας, κόσμημα με διεθνή έπαινο

Μουσείο της Τεγέας, κόσμημα με διεθνή έπαινο
Ευχάριστη εμπειρία για τον επισκέπτη, που φτάνει στο χωριό Αλέα, είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας, το οποίο βρίσκεται στη λίστα των καλύτερων της Ευρώπης.
Σε μια εποχή που οι καλές ειδήσεις όλο και μειώνονται, τα νέα για τη βράβευση του Αρχαιολογικού Μουσείου της Τεγέας «με την ύψιστη αναγνώριση για εξέχοντα επιτεύγματα» από την Κριτική Επιτροπή του European Museum Forum στο San Sebastian / Donostia της Ισπανίας, ήταν κάτι παραπάνω από ενθαρρυντικά. 

Ένα μικρό κόσμημα της περιφέρειας που αφηγείται την ιστορία της γέννησης και της εξέλιξης της ισχυρότερης πόλης της αρχαίας Αρκαδίας, της Τεγέας, η αλήθεια είναι πως η αθηνοκεντρική νοοτροπία δεν μάς αφήνει να προσέξουμε. Κι όμως αυτές οι προσπάθειες είναι που χρειάζονται το βλέμμα της Κεντρικής Υπηρεσίας και το ενδιαφέρον κάθε πολιτικής ηγεσίας. Μουσεία με ελάχιστη βοήθεια αλλά ανήσυχο προσωπικό.

Το μουσείο συνδέθηκε με πολλές δυσάρεστες περιπέτειες, όπως η διάρρηξη του 1992 (είχε προηγηθεί και μια απόπειρα δύο χρόνια νωρίτερα). Η κλοπή της περίφημης κεφαλής του Τηλέφου, αυθεντικού έργου του γλύπτη Σκόπα, παραμένει απώλεια –και μυστήριο η εξαφάνισή της– πολύ περισσότερο που άλλα κλαπέντα, όπως η κεφαλή Ασκληπιού και το ανάγλυφο με την παράσταση Διονύσου, Αρτέμιδος και Ηρακλή, εντοπίστηκαν και επιστράφηκαν το 1998 στο μουσείο. Oταν αργότερα ολοκληρώθηκε η αναβάθμισή του, και έγινε ο σχεδιασμός της επανέκθεσης σύμφωνα με όσα επιτάσσει ο 21ος αιώνας στα μουσεία, αυτή η απώλεια στάθηκε ένα έξυπνο εύρημα. Εγινε το σύμβολο του μουσείου για να υπενθυμίζεται το γεγονός.

Η ασπρόμαυρη μεγάλων διαστάσεων φωτογραφία της προτομής μαγνητίζει αμέσως τον επισκέπτη, τονίζοντας με αυτόν τον τρόπο «ότι δεν ξεχνάμε τους αγώνες για την επιστροφή των κλαπέντων αρχαιοτήτων», λέει στην «Κ» η δρ. Άννα Βασιλική Καραπαναγιώτου - Οικονομοπούλου, προϊσταμένη εδώ και έξι χρόνια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αρκαδίας. Υπάρχει όμως και μια ακόμη μεγάλη φωτογραφία κεφαλής, της Υγείας, σε περίοπτη θέση, θυμίζοντας ότι το γλυπτό βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στην Αθήνα.

Η επαναλειτουργία του μουσείου το 2014, έπειτα από επτά χρόνια σιωπής, αποτελεί ευχάριστο προορισμό για τον επισκέπτη που φτάνει ώς το χωριό Αλέα, δυο ώρες από την Αθήνα και μόλις 15 λεπτά από την Τρίπολη. Η επανέκθεση έδωσε έμφαση στις ψηφιακές εφαρμογές αρχαιολογικού - ιστορικού περιεχομένου, που υποστηρίχθηκαν από συσκευές τελευταίας τεχνολογίας. Στο πέτρινο κτίριο ο επισκέπτης πληροφορείται την ιστορία του μουσείου αλλά και τη λαμπρή ιστορία της Τεγέας. Η γένεση, συγκρότηση και η εξέλιξη μιας ελληνικής πόλης-κράτους, αφηγήσεις για το φημισμένο ιερό της Αλέας Αθηνάς. Κι όλα αυτά με την πιο σύγχρονη μουσειολογική έκφραση «ενσωματώνοντας καινοτόμες τεχνολογίες υψηλής αισθητικής. Εισάγει με αυτόν τον τρόπο μια συνεκτική ερμηνευτική στρατηγική», αναφέρεται μεταξύ άλλων στο κείμενο της βράβευσης, υπογραμμίζοντας πως «οι κριτές εντυπωσιάστηκαν από το μουσείο».

Η κ. Άννα Βασιλική Καραπαναγιώτου, που παρέλαβε μαζί με τον υπεύθυνο αρχαιολόγο της επανέκθεσης, κ. Γρηγόρη Θ. Γρηγορακάκη, τη διάκριση, λέει στην «Κ» πως ενημερώθηκε για τον διαγωνισμό από εκπρόσωπο του Μεταλλευτικού Μουσείου Μήλου, που είναι ο εθνικός αντιπρόσωπος του ευρωπαϊκού οργανισμού στην Ελλάδα. Ξεκίνησε τη διαδικασία κατάρτισης του φακέλου υποψηφιότητας αμέσως. Η δυσκολότερη στιγμή ήταν όταν απαιτήθηκε η καταβολή 600 ευρώ για την αίτηση. Τα έξοδα υποβολής ανέλαβε το «Κοινωφελές Ιδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος – Βιοχάλκο», υποστηρικτής του μουσείου. «Η Εφορεία δεν τα είχε, αλλά δεν μπορούσε και να τα αναζητήσει στα στενά όρια». Στις αρχές Αυγούστου όσο η χώρα ήταν στον αστερισμό των capital controls, η κ. Shirley Collier, μέλος της κριτικής επιτροπής του EMF, ξετίναζε επί 8 ώρες κάθε γωνιά του μουσείου.

Από το 1977

Η διάκριση από το European Museum of the Year Award (θεσπίστηκε το 1977 και τελεί υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης), αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον των επισκεπτών ανοιξιάτικα.

Συμπίπτει βέβαια με την επιβολή του εισιτηρίου (4 ευρώ) αν και μέχρι πρότινος η είσοδος στο μουσείο ήταν ελεύθερη. Κι όμως τη στιγμή που αυτό το «διαμαντάκι» της Αρκαδίας δημιουργεί τόσες εντυπώσεις στον επισκέπτη, οι αίθουσές του κλείνουν στις 3 το μεσημέρι, παρότι είχε ζητηθεί να ενταχθεί στη λίστα του διευρυμένου ωραρίου. Τα τελευταία έξι χρόνια, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αρκαδίας δεν έχει πάρει εποχικό φυλακτικό προσωπικό, παρά μόνο επικουρικά από τον ΟΑΕΔ. Αδυναμία και το πωλητήριο: χωρίς πωλητέα είδη.

Σειρά έχει το θέατρο Μεγαλόπολης

Οι φύλακες στο μουσείο είναι 6 και οι τακτικοί αρχαιολόγοι στην Εφορεία Αρκαδίας μόνο 3. Δικαιολογημένη η πίκρα πολύ περισσότερο που στη δικαιοδοσία της ανήκουν σπουδαίοι αρχαιολογικοί χώροι, όπως της Μαντίνειας και του Ορχομενού, δύο μεγάλες αρκαδικές πόλεις οι οποίες αναδείχθηκαν στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ. Μείζονος σημασίας είναι και η αρχαία Μεγαλόπολη με το θέατρο στο οποίο πρόσφατα ξεκίνησαν οι διαδικασίες αποκατάστασης, η έπαυλη του Ηρώδη στη Λουκού, το κάστρο της Καρύταινας, οι μεγάλοι παραδοσιακοί οικισμοί της Δημητσάνας, της Στεμνίτσας και του Πραστού στη νότια Κυνουρία, οι θρησκευτικοί προορισμοί όπως τα μοναστήρια στο φαράγγι του Λούσιου, κ.ά.

Τώρα το δυναμικό της εφορείας τρέχει στη Μεγαλόπολη για τις πρώτες εργασίες στο θέατρο, που θα διαρκέσουν δύο χρόνια (προγραμματική σύμβαση μεταξύ ΥΠΠΟ, του δήμου και της περιφέρειας), κι έπεται συνέχεια. Όσο για την προϊσταμένη, προσπαθεί να εξασφαλίσει κάθε βοήθεια και να εντάξει στην καθημερινότητα της τοπικής κοινωνίας με δράσεις το μικρό βραβευμένο μουσείο της Τεγέας, που βρίσκεται στη λίστα των καλύτερων μουσείων της Ευρώπης με τις ευλογίες του European Museum Forum (EMF).


Πηγή: Γ. Συκκά, Καθημερινή





0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου