Τετάρτη, 1 Ιουνίου 2016

Ο δεύτερος θάνατος των αρχαίων δεσμωτών του Φαλήρου


Ο δεύτερος θάνατος των αρχαίων δεσμωτών του Φαλήρου

Σαράντα μέρες από την γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου για το τι μέλλει γενέσθαι με τους σκελετούς των δεσμωτών στο αρχαίο νεκροταφείο του Φαλήρου, ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Αριστείδης Μπαλτάς δεν έχει ακόμη υπογράψει τη σχετική απόφαση.

Έτσι, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων, έχει προς το παρόν δεμένα χέρια ως προς τη συνέχιση της ανασκαφής. Ούτε μπορεί, όμως, να λάβει μέτρα που είναι άκρως απαραίτητα για την προστασία κατά πρώτον και για τη μελέτη κατά δεύτερον του σκελετικού υλικού που προέρχεται από μια σημαντική ιστορική στιγμή της αρχαίας Αθήνας.

Αν και ο υπουργός έχει υπογράψει γνωμοδοτήσεις που ελήφθησαν στις συνεδριάσεις της 22ας και 26ης Απριλίου, αλλά και μία από πολύ πρόσφατη συνεδρίαση, της 24ης Μαΐου, προφανώς δεν θεώρησε επείγουσα την περίπτωση των δεσμωτών του Φαλήρου, (συνεδρίαση 19ης Απριλίου) παρότι έχει τον χαρακτήρα του κατεπείγοντος.  

Οι τρεις άλλες, και πολλές ακόμη υπουργικές αποφάσεις, έχουν αναρτηθεί στη «Διαύγεια». Τα οστά είναι καταπονημένα από τον χρόνο που έχει περάσει, όπως και από το αλάτι που διαβρώνει το υπέδαφος του ομαδικού τάφου, καθώς αυτός βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη θάλασσα. Επίσης, όλα τα απαραίτητα βήματα, που αποσκοπούν στην προστασία του ευρήματος, πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι να έρθει ο χειμώνας.

Αντί να κάνει γρήγορα, το επίσημο υπουργείο φαίνεται να… λιβανίζει το θέμα χωρίς κανείς να συνειδητοποιεί ότι προβλήματα που ήδη πριν από 40 μέρες ήταν έντονα, ασφαλώς έχουν τώρα πολλαπλασιαστεί.

Το πολυάνδριο των ανδρών της αρχαϊκής εποχής άρχισε να έρχεται στο φως τον περασμένο Μάρτιο στον χώρο της Εσπλανάδας του Ιδρύματος Πολιτισμού «Σταύρος Νιάρχος». Οι νεκροί είναι όλοι άνδρες και πολλοί έχουν σιδερένια δεσμά στα χέρια. Όμως, δεν ήταν κοινοί κατάδικοι. Είναι τοποθετημένοι κατά παράταξη, και έχουν δύο οινοχόες, από σπονδές. Δύο μικρά αγγεία, πολύτιμα όμως αφού χάρη σε αυτά, ο τάφος χρονολογείται περί το 632 π.Χ. Τότε που ξεκινά η ιστορία του Κύλωνα την οποία ακολούθησαν εμφύλιες διαμάχες μεταξύ αριστοκρατών της αρχαίας Αθήνας και μεταξύ οπαδών τους.

Η γνωμοδότηση έλαβε οκτώ θετικές ψήφους για τη συνέχιση της ανασκαφής και την ανάδειξη των ευρημάτων και άλλες τόσες αρνητικές. Πλειοψήφησε η άποψη συνέχισης της ανασκαφής και ανάδειξης, καθώς με αυτήν συντάχθηκε η πρόεδρος του συμβουλίου, που η ψήφος της θεωρείται νομικά ισχυρή σε περίπτωση μειοψηφίας. Έκτοτε, αναμένεται η υπουργική απόφαση, η οποία απαιτείται προκειμένου να συνεχιστεί η ανασκαφή και οι εργασίες συντήρησης και προστασίας των ευρημάτων.

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του ΚΑΣ, η ανασκαφή θα συνεχιστεί από την Εφορεία Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων και την έφορο Στέλλα Χρυσουλάκη. Ανθρωπολόγοι και αρχαιολόγοι θα μελετούν εν παραλλήλω τα ευρήματα και οι συντηρητές θα συντηρούν. Θα κατασκευαστούν ειδικά στέγαστρα προστασίας και αυλάκια για τα νερά της βροχής. Οι  σκελετοί θα εξακολουθήσουν να προστατεύονται από το φως, που τους δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα (πολλά «κρακελάρουν» όπως χαρακτηριστικά είπε η κ. Χρυσουλάκη).

Στη συνέχεια θα μελετηθεί  αν θα σηκωθούν τα τρία ανασκαφικά ορύγματα σε μπλοκ, ώστε να μεταφερθεί αλλού για να εξυγιανθεί το έδαφος, ή αν θα  ανυψωθεί για να κατασκευαστεί στεγανολεκάνη. Το επίπεδο εδάφους της ανασκαφής είναι 30 εκατοστά κάτω από τη στάθμη της θάλασσας και υπάρχει κίνδυνος  για άνοδό της κατά τον χειμώνα.

Το ΚΑΣ θα γνωμοδοτήσει επ’ αυτού με το πέρας της ανασκαφής, η οποία θα απαιτήσει αρκετές ημέρες (αλλά ακόμη, απουσία υπουργικής απόφασης, δεν έχει ξεκινήσει). Η  μελέτη του οστεολογικού υλικού στο όρυγμα που αποκαλύφθηκε, θα διαρκέσει μερικούς μήνες. Στόχος ήταν να έχουν ολοκληρωθεί οι πρώτες μελέτες πριν έρθει ο χειμώνας και αλλάξουν οι κλιματολογικές συνθήκες, όμως το ασφυκτικό πλαίσιο έχει γίνει ακόμα πιο ασφυκτικό ήδη.


Πηγή: Αντ. Καρατάσου, Liberal





0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου