Οι πόλεις της Ελλάδας από τον Αύγουστο έως την Τετραρχία: Πολιτισμός – κοινωνία - θεσμοί

[Credit: Ανασκαφή] Κατά τις τελευταίες δεκαετίες η περίοδος της ρωμαιοκρατίας στην Ελλάδα έχει έρθει στο προσκήνιο της διεθνούς και ελληνική...

[Credit: Ανασκαφή]

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες η περίοδος της ρωμαιοκρατίας στην Ελλάδα έχει έρθει στο προσκήνιο της διεθνούς και ελληνικής έρευνας. Στη χώρα μας η ραγδαία αύξηση του ενδιαφέροντος για την αρχαιολογία, την ιστορία και τον πολιτισμό της περιόδου εκδηλώνεται με τη διοργάνωση επιστημονικών συνεδρίων, σεμιναρίων και διαλέξεων, την ένταξη της σχετικής θεματολογίας στην πανεπιστημιακή διδασκαλία και το ερευνητικό έργο πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων, την προβολή σε μουσεία του υλικού πολιτισμού της περιόδου και τη συναφή εκδοτική δραστηριότητα με τη δημοσίευση μονογραφιών, διδακτορικών διατριβών, καταλόγων, πρακτικών συνεδρίων, συλλογικών τόμων και άρθρων. Αυτή η δραστηριότητα, με μεγάλη απήχηση στο ελληνικό και διεθνές κοινό, έχει εμπλουτίσει τις γνώσεις μας και αναδείξει τη σημασία της μελέτης της ρωμαιοκρατίας ως αδιάσπαστου κομματιού της ελληνικής ιστορίας.

Η Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία, η οποία με ποικίλους τρόπους έχει υποστηρίξει τη σχετική έρευνα, αναλαμβάνει την πρωτοβουλία για την οργάνωση και διεξαγωγή συνεδρίου με θέμα «Οι πόλεις στην Ελλάδα από τον Αύγουστο έως την Τετραρχία. Πολιτισμός – κοινωνία - θεσμοί». Εκκινώντας από το δεδομένο ότι η ελληνική πόλη συνέχισε κατά την περίοδο αυτή να αποτελεί το κύτταρο του ελληνικού κόσμου και το κέντρο του δημόσιου βίου, της καλλιτεχνικής και λογοτεχνικής δημιουργίας, της οικονομίας, των κοινωνικών σχέσεων και γενικότερα του πολιτισμού, το συνέδριο θα εξετάσει τις επιπτώσεις που είχε η ένταξη της Ελλάδας στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία στο αστικό και το ελεγχόμενο από πόλεις αγροτικό τοπίο, τον πολιτισμό, την οργάνωση της κοινωνίας και τη θρησκεία και θα φωτίσει διάφορες πτυχές του βίου των πόλεων (συμπεριλαμβανομένων και των ρωμαϊκών αποικιών που ιδρύθηκαν στον ελλαδικό χώρο). Το συνέδριο περιορίζεται γεωγραφικά στον χώρο της Ελλάδας και των νησιών και καλύπτει χρονικά την περίοδο από τα τέλη του 1ου π.Χ. αιώνα έως τα τέλη του 3ου μ.Χ. αιώνα.

Οι ενότητες του συνεδρίου θα διαμορφωθούν με βάση το περιεχόμενο των προτάσεων που θα υποβληθούν. Ενδεικτικά, θέματα που μπορεί να εξεταστούν περιλαμβάνουν την πολεοδομική οργάνωση και τις κτηριακές υποδομές, τους θεσμούς (αξιώματα πόλεων και αποικιών, σχέσεις με την κεντρική εξουσία, παραχώρηση της ρωμαϊκής πολιτείας), τη δημόσια οικονομία, τη νομισματοκοπία, τη θρησκεία (νέες και παραδοσιακές λατρείες, αυτοκρατορική λατρεία, λατρευτικοί σύλλογοι, αγώνες, εορτές), τον αστικό βίο (κατοικία, επαγγελματικές δραστηριότητες, συντεχνίες, εμπόριο, γυμνάσιο, εφηβεία, βίος των γυναικών), τη μετανάστευση, τον αγροτικό κόσμο, την καλλιτεχνική και λογοτεχνική παραγωγή, την κοινωνική διαστρωμάτωση (ελίτ, ευεργέτες, δουλεία, απελεύθεροι), και τον θάνατο (νεκροταφεία, ταφικά μνημεία, ταφική λατρεία).

Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία στις 3-5 Δεκεμβρίου 2026. Προτάσεις συμμετοχής με τον τίτλο και σύντομη περίληψη της ανακοίνωσης (150-300 λέξεις) μπορούν να σταλούν στη διεύθυνση poleisinromangreece@gmail.co έως την 28η Φεβρουαρίου 2026. Οι ανακοινώσεις θα είναι αυστηρά 20λεπτες, ακολουθούμενες από 10λεπτη συζήτηση. Λόγω του περιορισμένου αριθμού των ανακοινώσεων, η επιστημονική επιτροπή του συνεδρίου θα δώσει προτεραιότητα σε ανακοινώσεις αφιερωμένες σε γενικότερα θέματα, χωρίς να αποκλείονται παρουσιάσεις σημαντικών αρχαιολογικών συνόλων ή ανασκαφών που συνδέονται άμεσα με το γενικό θέμα του συνεδρίου.

Γλώσσες του συνεδρίου θα είναι η ελληνική και η αγγλική.

Εκ μέρους της Επιστημονικής Επιτροπής του Συνεδρίου

Άγγελος Χανιώτης

Η Επιστημονική Επιτροπή του Συνεδρίου

Σταύρος Βλίζος, Καθηγητής Μουσειολογίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Δημήτριος Δαμάσκος, Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών

Νικόλαος Καλτσάς, Γενικός Γραμματέας της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας

Παυλίνα Καραναστάση, Ομότιμη Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Στυλιανός Κατάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Νικόλαος Παπαζαρκάδας, Διευθυντής Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Πηγή: Η εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία