Ο ανδριάντας του καπετάν Δημητρίου Κοντού που ανακοίνωσε στο ελληνικό κράτος τον εντοπισμό του ναυαγίου των Αντικυθήρων. Στις 6 Νοεμβρίου το...
 |
| Ο ανδριάντας του καπετάν Δημητρίου Κοντού που ανακοίνωσε στο ελληνικό κράτος τον εντοπισμό του ναυαγίου των Αντικυθήρων. |
Στις 6 Νοεμβρίου του 1900 ένα τηλεγράφημα έφτανε στο γραφείο του Σπυρίδωνος Στάη, υπουργό Εκκλησιαστικών Υποθέσεων και Δημόσιας Εκπαιδεύσεως. Αποστολεύς ήταν ένας Συμιακός, καπετάνιος στο επάγγελμα, που ήθελε να τον ενημερώσει για κάτι σημαντικό. «Ο υποφαινόμενος», έλεγε, «αλιεύων σπόγγους εν ελληνικοίς ύδασιν ανεύρον εν τω βυθώ της θαλάσσης δεξιάν χείρα χάλκινου αγάλματος κατά τι μεγαλειτέραν του φυσικού». Ο Δημήτριος Κοντός ζητούσε μάλιστα άδεια να ερευνήσει ιδία δαπάνη την περιοχή του ευρήματος και να ανασύρει και άλλα αρχαία αντικείμενα. Ηταν ο επικεφαλής του στολίσκου δύο καϊκιών που είχαν ανακαλύψει το ναυάγιο των Αντικυθήρων. Κυνηγημένα από μια φουρτούνα είχαν δέσει –το Πάσχα εκείνης της χρονιάς– σε όρμο του μικρού νησιού για να προφυλαχθούν από τον καιρό. Ομως η κακοκαιρία καλά κρατούσε και για να σκοτώσουν τον χρόνο τους οι σφουγγαράδες άρχισαν να κάνουν βουτιές εκεί. Ενας από αυτούς, ο Ηλίας Σταδιάτης, είδε πρώτος ένα μαρμάρινο χέρι να εξέχει από την άμμο. Οταν ανέβηκε στην επιφάνεια, είπε στους υπόλοιπους ότι είχε δει φαντάσματα ανθρώπων και αλόγων.
 |
| Φωτογραφία από τα καΐκια του Κοντού όταν άρχισε η κρατική επιχείρηση της ενάλιας έρευνας. |
Το συγκινητικό με τον Κοντό και τους συντρόφους του ήταν ότι θα μπορούσαν κάλλιστα να μην είχαν ζητήσει άδεια, να μην είχαν ενημερώσει τις αρχές και να βασιστούν στο γεγονός ότι μέχρι και μετά τον Πόλεμο τα Δωδεκάνησα αποτελούσαν έδαφος υπό οθωμανική διοίκηση. Εκείνος όμως αλλά και οι υπόλοιποι Συμιακοί έπραξαν το πατριωτικό τους καθήκον. Και χάρις στη δική τους ανακάλυψη, αλλά και το γεγονός ότι κατάφεραν με ελάχιστα τεχνικά μέσα, όπως τα σκάφανδρα, να ανασύρουν αγάλματα και αντικείμενα που ζύγιζαν εκατοντάδες κιλά, έχουμε σήμερα τον πλούτο του ναυαγίου στα χέρια μας. Ανάμεσα δε στους θησαυρούς ήταν και ο περίφημος μηχανισμός. Λογικό είναι λοιπόν οι Συμιακοί να αισθάνονται υπερήφανοι για τους προγόνους αυτούς, κάποιοι εκ των οποίων έμειναν και παράλυτοι κατά την έρευνα του 1900-1901, κατά την πρώτη ενάλια επιχείρηση του ελληνικού κράτους.
 |
| Ανάμεσα στα αντικείμενα που έβγαλαν οι σφουγγαράδες ήταν και ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. |
Πριν από λίγο καιρό έγινε η πανηγυρική τοποθέτηση του ανδριάντα του καπετάν Κοντού στο νησί χάρις στη δωρεά του ευεργέτη Γεωργίου Λουκά Γεωργά. Τα αποκαλυπτήρια ήταν η κορύφωση ενός διεθνούς συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε εκεί στις 17 και 18 Ιανουαρίου, εστιάζοντας στο ναυάγιο και βέβαια στον μηχανισμό που άλλαξε τη γνώση μας για την τεχνολογία των αρχαίων.
Διότι ένα άλλο ζήτημα το οποίο έθιξαν οι επιστήμονες που συμμετείχαν, ήταν ο Ιππαρχος ο Ρόδιος, αστρονόμος, γεωγράφος, χαρτογράφος και μαθηματικός της αρχαιότητας, του οποίου αστρονομικές γνώσεις φέρεται να ενσωματώνει το πρώτο τάμπλετ της ανθρωπότητας. Το «παρών» στη Σύμη έδωσαν διακεκριμένοι επιστήμονες που έχουν μελετήσει τον μηχανισμό. Η πρωτοβουλία της διοργάνωσης έγινε από το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών «Παιδεία» του Πανεπιστημίου του Κονέκτικατ, στις ΗΠΑ, ενώ τελούσε υπό την αιγίδα του ΥΠΠΟ και του δήμου του νησιού.
 |
| Οι έρευνες συνεχίστηκαν από το 2014 και μετά, φέρνοντας στην επιφάνεια και άλλα ευρήματα. |
Η Ελένη Φαρμακίδου, αρχαιολόγος από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, ανέφερε ένα ακόμα περιστατικό που δείχνει το σπάνιο ήθος των νησιωτών εκείνης της εποχής. Οταν επέστρεψαν στο νησί τους οι Συμιακοί από το ταξίδι κατά το οποίο είχαν εντοπίσει το ναυάγιο, κάλεσαν τη δημογεροντία και είπαν ότι βρήκαν κάτι που θα μπορούσε να θρέψει τα παιδιά και τα εγγόνια τους, καθώς ήξεραν ότι θα μπορούσαν να πουλήσουν τα αρχαία σε προξένους ξένων κρατών που έκαναν ακριβώς αυτή τη δουλειά για να γεμίζουν μουσεία και συλλογές της αλλοδαπής. Ομως η απόφαση όλων ήταν να τα δηλώσουν στο ελληνικό κράτος που μόλις συνερχόταν από την πολεμική περιπέτεια του 1897 και η αποζημίωση που θα έπαιρναν θα ήταν ελάχιστη.
Πηγή: Μ. Πουρναρά, Καθημερινή
Δεν υπάρχουν σχόλια