Πέμπτη, 6 Αυγούστου 2015

Στα Αιγόσθενα, επιβλητικό κάλλος και αρχαία δύναμη

 Η Αττική δεν παύει ποτέ να εκπλήσσει: το αρχαίο φρούριο των Αιγοσθένων (σήμερα Πόρτο Γερμενό), ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία αρχαίας αμυντικής φρουριακής αρχιτεκτονικής, αποκαθίσταται χάρη στους πόρους του ΕΣΠΑ με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης των έργων το τέλος του χρόνου.
Καιρό τώρα οι αρχαιολόγοι της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αθηνών μιλούν για την ιδιαιτερότητα του έργου στα Αιγόσθενα. 

Δεν είναι οι σιδερένιες σκαλωσιές που «ντύνουν» τον έναν από τους δύο πύργους του φρουρίου. Oύτε οι καταρρεύσεις και οι παραμορφώσεις από τους σεισμούς του 1981 που ανάγκασαν τις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού να αποσυναρμολογήσουν τους δόμους στη ΝΑ γωνία της Ακρόπολης. Όσο ο αέρας που δεν αφήνει ούτε τις ημέρες της ζέστης που «λιώνει» η Αθήνα ήσυχο τον γερανό να προχωρήσει το έργο όπως ορίζουν τα χρονοδιαγράμματα του ΕΣΠΑ.

Αν και το συνεργείο είναι συντονισμένο με όλα τα σκαμπανεβάσματα που δημιούργησαν στα έργα του ΥΠΠΟ οι καθυστερήσεις και τα τελευταία γεγονότα των capital controls, ακόμη κι ένα μη ασκημένο βλέμμα κατανοεί πως η ανάταξη στους αρχαίους πύργους των Αιγοσθένων είναι από τα δύσκολα αναστηλωτικά έργα. Επιβαρύνεται με τις μετακινήσεις των εργαζομένων από την Αθήνα στο Πόρτο Γερμενό, τις μεταβολές του καιρού, τη θέση των πύργων.

Οι χρόνοι μοιάζουν πια οριακοί. Όμως ο ΝΑ πύργος του αρχαίου φρουρίου των Αιγοσθένων, αν και αποσυναρμολογήθηκε για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα στη βάση του, θα είναι έτοιμος εκτός απροόπτου το φθινόπωρο, ενώ οι προσπάθειες για τον βορειοανατολικό εντείνονται ώστε να ολοκληρωθεί κι αυτός το πολύ έως το τέλος του χρόνου.

Αεροφωτογραφία του εργοτάξιου του νοτιοανατολικού πύργου.
Από τα σπουδαιότερα μνημεία αρχαίας αμυντικής φρουριακής αρχιτεκτονικής, εντυπωσιάζει τον επισκέπτη που φτάνει μέχρι εκεί, με την επιβλητική ομορφιά του, τη στρατηγική θέση του με θέα στον Κορινθιακό κόλπο (κοντά στην παραλία του Πόρτο Γερμενού) αλλά και τα τμήματα που σώζονται στην αυθεντική τους μορφή.

Το έργο των σωστικών επεμβάσεων στερέωσης του ΝΑ πύργου εντάχθηκε τον Δεκέμβριο του 2010 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική 2007-2013» και εκτελείται με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών (πρώην Γ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων), με προϋπολογισμό 2.184.000 ευρώ και χρονοδιάγραμμα το τέλος Οκτωβρίου.

Όπως υπογραμμίζει στην «Κ» η αρχαιολόγος κ. Ευγενία Τσάλκου (υπεύθυνη του έργου μαζί με την κ. Πολυτίμη Βαλτά), οι εργασίες στον καλυμμένο με ικριώματα σήμερα ΝΔ πύργο περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων περισυλλογή, αναγνώριση, καταγραφή των δόμων που έχουν καταπέσει εντός και εκτός πύργου, καθαρισμό, αποσυναρμολόγηση των εξωτερικών παρειών μέχρι τη 10η καθ’ ύψος στρώση του παρά τη ΒΔ γωνία και αντίστοιχη αποσυναρμολόγηση των εσωτερικών παρειών, δομική αποκατάσταση και συντήρηση των δόμων και επανατοποθέτησή τους. Όπως απαιτείται γίνονται συμπληρώσεις με λιθόπλινθους λαξεμένους από λατυποπαγή ασβεστόλιθο της περιοχής, όπως ακριβώς οι αρχαίες, ενώ θα τοποθετηθούν ξύλινα μεσοπατώματα, κλίμακες και στέγη για την πλήρη αποκατάσταση του μνημείου στην αρχική του μορφή. Ενημερωτικό υλικό και πινακίδες θα βοηθούν τους επισκέπτες να κατανοήσουν το μνημείο, ενώ ειδικό σημείο θέασης και ενημέρωσης προβλέπεται να διαμορφωθεί για τα ΑμεΑ.

Ο πύργος με τα ικριώματα.
Το ενδιαφέρον για τον επισκέπτη είναι ότι η αναστήλωση και η αποκατάσταση του ΝΑ πύργου του αρχαίου φρουρίου των Αιγοσθένων θα είναι ακριβώς στην αρχική μορφή κατασκευής του, που χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ. Για να επιτευχθεί ανασύρθηκαν οι δόμοι που είχαν σκορπιστεί εντός και εκτός του πύργου, ενώ αποσυναρμολογήθηκε μέχρι τις κατώτερες στρώσεις του.

Ποια θα είναι ακριβώς η μορφή του; Το ύψος του αγγίζει τα 18 μ. Ομως η αρχαιολόγος κ. Ευγενία Τσάλκου δίνει τη μελλοντική του εικόνα καλύτερα: «Όταν το έργο ολοκληρωθεί, ο πύργος θα είναι τριώροφος, όπως ακριβώς στην αρχαιότητα, και στεγασμένος, ενώ θα διαθέτει εσωτερικά ξύλινα πατώματα και κλίμακα. Ως εκ τούτου, ο επισκέπτης θα έχει τη δυνατότητα πρόσβασης στον πύργο και ανόδου στον τελευταίο του όροφο, από όπου θα έχει πλήρη εποπτεία του φρουρίου και της ευρύτερης περιοχής».

Η αποκατάστασή του θα είναι και πόλος έλξης των επισκεπτών σε μια περιοχή που παραμένει ένας από τους παραθεριστικούς οικισμούς της δυτικής Αττικής. Τα Αιγόσθενα «αποτελούσαν κώμη των Μεγάρων». Χτίστηκαν με τη βοήθεια των Αθηναίων, μετά τη συμμαχία τους με τους Μεγαρείς, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον θηβαϊκό κίνδυνο.


Πηγή: Γ. Συκκά, Καθημερινή





0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου