Αρχαιολόγοι ανακαλύπτουν γυάλινο φαλλό 400 ετών σε πρώην αποχωρητήριο μοναστηριού

Ο γυάλινος φαλλός του Herford : Αυτή τη στιγμή εκτίθεται στην ειδική έκθεση «Mahlzeit!» στο Herne. Όταν οι αρχαιολόγοι ανέσκαψαν τα ερείπια ...

Ο γυάλινος φαλλός του Herford: Αυτή τη στιγμή εκτίθεται στην ειδική έκθεση «Mahlzeit!» στο Herne.

Όταν οι αρχαιολόγοι ανέσκαψαν τα ερείπια ενός πρώην μοναστηριακού συγκροτήματος στη γερμανική πόλη Herford, περίμεναν να βρουν τα συνηθισμένα θραύσματα αγγείων, εργαλεία και οικιακά απορρίμματα. Αντ' αυτού, θαμμένο σε έναν λάκκο αποχωρητηρίου βάθους δύο μέτρων, ανακάλυψαν ένα αντικείμενο που θα προκαλούσε διεθνή περιέργεια και θα αμφισβητούσε τις παραδοχές για τη ζωή πίσω από τα τείχη του μοναστηριού: ένα κομμάτι πρασινωπού γυαλιού σε σχήμα φαλλού, μήκους 20 εκατοστών.

Το αντικείμενο του 16ου ή 17ου αιώνα — γνωστό σήμερα ως «Γυάλινος Φαλλός του Herford» — δημιουργεί περισσότερες ερωτήσεις παρά απαντήσεις, συνδυάζοντας χιούμορ, συμβολισμό και ιστορικές αποχρώσεις σε ένα εντυπωσιακό έργο αναγεννησιακής τέχνης.

Αντί για σκάνδαλο ή κατηγορία, οι ερευνητές βλέπουν το γυάλινο αντικείμενο ως υπενθύμιση ότι το παρελθόν ήταν συχνά πιο παιχνιδιάρικο, ειρωνικό και κοινωνικά εκφραστικό από ό,τι επιτρέπουν τα σύγχρονα στερεότυπα. Το αντικείμενο, που βρέθηκε σε έναν πρώην λάκκο αποχωρητηρίου βάθους δύο μέτρων συνδεδεμένο με τους χώρους διαμονής ενός θρησκευτικού οίκου ευγενών γυναικών, έχει μερικές φορές συγκριθεί με αντικείμενα που σχετίζονται με την ιδιωτικότητα σήμερα. Ωστόσο, οι μελετητές τονίζουν ότι τα στοιχεία δείχνουν προς μια διαφορετική κατεύθυνση.

Οι περισσότεροι ειδικοί ερμηνεύουν πλέον το αντικείμενο ως ένα καινοτόμο ή τελετουργικό δοχείο για ποτά — ένα αντικείμενο συζήτησης που χρησιμοποιούνταν σε εορταστικές ή συμβολικές περιστάσεις, ίσως σε κοινωνικές συγκεντρώσεις ή σε χιουμοριστικές εκδηλώσεις στους κύκλους της ελίτ. Τέτοια αντικείμενα δεν ήταν ασυνήθιστα στην πρώιμη σύγχρονη Ευρώπη, όπου η σάτιρα, τα αστεία και οι θεατρικές χειρονομίες αποτελούσαν μέρος της αριστοκρατικής κουλτούρας.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο γυάλινος φαλλός του Herford δεν αποκαλύπτει κάποιο κρυφό σκάνδαλο, αλλά αντίθετα υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία της Αναγέννησης — ακόμη και εντός των τειχών ενός θρησκευτικού ιδρύματος — μπορούσε να αποδεχτεί την ειρωνεία, το χιούμορ και την οπτική πρόκληση χωρίς να τα θεωρεί ηθικές παραβάσεις. Το αντικείμενο εκτίθεται σήμερα στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου Αρχαιολογίας και Πολιτισμού LWL στο Herne, όπου συνεχίζει να προκαλεί την περιέργεια και να ενθουσιάζει τους επισκέπτες.

Ένα γυάλινο αντικείμενο σε σχήμα φαλλού από ένα αποχωρητήριο στο Herford είναι ένα από τα ευρήματα που περιγράφονται στο βιβλίο Düstere Geheimnisse. [Credit: Jonas Güttler/dpa]

Οι ιστορικοί σημειώνουν ότι τα γυναικεία μοναστήρια της εποχής συχνά δεν λειτουργούσαν ως κλειστά μοναστήρια αυστηρής απομόνωσης, αλλά ως ημι-αυλικές κατοικίες για τις κόρες ευγενών οικογενειών. Η εκπαίδευση, η μουσική, η πνευματική ανταλλαγή και οι τελετουργικές συγκεντρώσεις αποτελούσαν μέρος της καθημερινής ζωής. Το γυάλινο αντικείμενο, επομένως, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πολιτιστικό τοπίο όπου ο συμβολισμός, το χιούμορ και οι τελετουργικές παραστάσεις διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο.

Η ανακάλυψη στο Herford είναι μία από τις πολλές ασυνήθιστες αρχαιολογικές ιστορίες που περιλαμβάνονται στο βιβλίο του δημοσιογράφου Guido Kleinhubbert με τίτλο Düstere Geheimnisse («Σκοτεινά μυστικά») — μια συλλογή που εξερευνά μυστηριώδη και μερικές φορές ανησυχητικά ευρήματα από όλη την ιστορία της Γερμανίας. Αντί να επιδιώκει τον εντυπωσιασμό, ο Kleinhubbert εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο απροσδόκητα αντικείμενα φωτίζουν την πολυπλοκότητα των κοινωνιών του παρελθόντος.

Μεταξύ των περιπτώσεων που παρουσιάζει είναι ένα μουμιοποιημένο δάχτυλο από ένα πτώμα που βρέθηκε σε έλος, ένα θραύσμα κρανίου 7.000 ετών που συνδέεται με τελετουργική βία ή κανιβαλισμό στο Παλατινάτο, και το αινιγματικό «Γυαλί του Αίματος του Stade», που σύμφωνα με πληροφορίες χρησιμοποιήθηκε σε μια μακάβρια τελετή του 19ου αιώνα. Κάθε αντικείμενο ανοίγει ένα παράθυρο σε ξεχασμένους φόβους, πεποιθήσεις, ελπίδες και κοινωνικές εντάσεις.

Σε ένα άλλο κεφάλαιο, αρχαιολόγοι ανακαλύπτουν ειδώλια που μοιάζουν με τελετουργικά σε ένα πρώην ρωμαϊκό στρατόπεδο κοντά στο Straubing — αντικείμενα που μοιάζουν με κούκλες κατάρας ή μαγείας. Η σημασία τους παραμένει άγνωστη. Ήταν σύμβολα άγχους, χειρονομίες ανυπακοής ή θραύσματα πνευματικής πρακτικής; Το βιβλίο υπενθυμίζει στους αναγνώστες ότι η υπεύθυνη αρχαιολογία συχνά σημαίνει αποδοχή της αμφισημίας και όχι επινόηση βολικών εξηγήσεων.

Αυτό που κάνει αυτές τις ιστορίες συναρπαστικές είναι η ικανότητά τους να εξανθρωπίζουν το παρελθόν. Οι άνθρωποι που ζούσαν στην Ευρώπη της Αναγέννησης και του Μπαρόκ γελούσαν, αστειεύονταν, πειραματίζονταν, πίστευαν, αμφισβητούσαν και αυτοσχεδίαζαν — όπως κάνουμε και εμείς σήμερα. Ο γυάλινος φαλλός του Herford, με το μείγμα χιούμορ και μυστηρίου που τον χαρακτηρίζει, αντανακλά αυτή την κοινή ανθρώπινη φύση περισσότερο από ό,τι αντανακλά κρίση ή σκάνδαλο.

Τελικά, ο πραγματικός σκοπός του αντικειμένου μπορεί να μην γίνει ποτέ γνωστός με βεβαιότητα. Αλλά ίσως αυτή η αβεβαιότητα είναι ακριβώς αυτό που το κάνει τόσο ελκυστικό: μας προκαλεί να ξανασκεφτούμε τις απλές αφηγήσεις για την αρετή και την αυστηρότητα, υπενθυμίζοντάς μας ότι η ιστορία είναι πολυδιάστατη, ειρωνική και συχνά ευχάριστα απρόβλεπτη.

Το Düstere Geheimnisse του Kleinhubbert συνυφαίνει ευρήματα όπως αυτό σε μια στοχαστική, βασισμένη στην έρευνα αφήγηση, καθοδηγώντας τους αναγνώστες στις παράξενες, περίεργες και μερικές φορές στοιχειωμένες γωνιές του αρχαιολογικού παρελθόντος της Γερμανίας — και δείχνοντας πώς ακόμη και ένα μικρό γυάλινο αντικείμενο μπορεί να εμπνεύσει μεγάλα ερωτήματα σχετικά με τον πολιτισμό, το χιούμορ και τους πολλούς τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι έχουν εκφραστεί ανά τους αιώνες.

Πηγή: Arkeonews