[Credit: Dagmara Socha] Οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει την πρώτη γνωστή περίπτωση σκόπιμης μουμιοποίησης ενός παιδιού που θυσιάστηκε κατά τη...
 |
| [Credit: Dagmara Socha] |
Οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει την πρώτη γνωστή περίπτωση σκόπιμης μουμιοποίησης ενός παιδιού που θυσιάστηκε κατά τη διάρκεια του τελετουργικού capacocha των Ίνκας.
Η ανακάλυψη έγινε από μια διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την Dagmara Socha του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας. Οι διεξοδικές εξετάσεις έδειξαν όχι μόνο σκόπιμη μεταθανάτια αλλοίωση του σώματος, αλλά και πολλά τραύματα και παθολογικές αλλαγές, όπως διόγκωση του οισοφάγου και ασβεστοποιήσεις στους πνεύμονες.
Το Capacocha ήταν ένα από τα πιο διαβόητα τελετουργικά της αυτοκρατορίας των Ίνκας, που περιελάμβανε τη θυσία παιδιών και νεαρών γυναικών σε σημαντικές θεότητες. Αν και οι Ισπανοί χρονογράφοι κατέγραψαν την πρακτική αυτή μετά την κατάκτηση της Νότιας Αμερικής, τα φυσικά αρχαιολογικά στοιχεία για το τελετουργικό παραμένουν σπανιότερα.
Στη δεκαετία του 1990, ο αρχαιολόγος Johan Reinhard ανακάλυψε εξαιρετικά καλοδιατηρημένες παγωμένες μούμιες στις κορυφές των ηφαιστείων του Περού. Με βάση αυτό το έργο, πρόσφατες βιοαρχαιολογικές έρευνες επικεντρώθηκαν σε τέσσερα παιδιά που είχαν μουμιοποιηθεί φυσικά και βρέθηκαν στα ηφαίστεια Ampato και Sara Sara στο Περού, προσφέροντας νέες πληροφορίες τόσο για το ίδιο το τελετουργικό όσο και για τη μεταχείριση των θυμάτων μετά το θάνατο.
Χρησιμοποιώντας αξονική τομογραφία (CT), οι επιστήμονες πραγματοποίησαν για πρώτη φορά μια μη επεμβατική εξέταση των θυμάτων της capacocha. Σύμφωνα με τον Δρ Socha, οι ακραίες συνθήκες του μεγάλου υψομέτρου — χαμηλές θερμοκρασίες, ξηρός αέρας, χαμηλός μικροβιακός πληθυσμός — επέτρεψαν την εξαιρετική διατήρηση των μαλακών ιστών.
«Η αξονική τομογραφία αποκάλυψε πληροφορίες που δεν θα ήταν ορατές με συμβατικά μέσα», είπε ο Δρ. Socha. «Αυτό οδήγησε στην πρώτη επιβεβαιωμένη περίπτωση σκόπιμης μουμιοποίησης ενός θύματος capacocha, μαζί με πολλά τραύματα και παθολογικές καταστάσεις».
Ενώ μερικές από τις μούμιες φαινόταν να έχουν συντηρηθεί φυσικά από τις χαμηλές θερμοκρασίες, άλλες είχαν υποστεί ζημιά από κεραυνούς — ένας συνηθισμένος κίνδυνος στις εκτεθειμένες κορυφές των Άνδεων.
Η ανάλυση έδειξε ότι όλα τα παιδιά πέθαναν από χτυπήματα στο κεφάλι. Ένα 8χρονο κορίτσι υπέστη ενδοεγκεφαλικό αιμάτωμα και παρουσίαζε συμπτώματα της νόσου του Chagas. Σε μια άλλη έρευνα, η περίφημη μούμια της Κυρίας του Ampato, ή Juanita, ανακαλύφθηκε με τραύματα στο στήθος και τη λεκάνη.
Η παρουσία προϋπαρχουσών ασθενειών αμφισβητεί τις παραδοσιακές πεποιθήσεις — που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ιστορικά στοιχεία — σχετικά με το ποιος επέλεγε τα παιδιά για θυσία απλώς και μόνο επειδή ήταν σωματικά «τέλεια».
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορούσε μια μούμια με το συμβατικό όνομα Ampato 4. Οι αξονικές τομογραφίες έδειξαν μετατοπισμένα οστά, ελλείποντα στοιχεία του σκελετού, πέτρες και θραύσματα υφάσματος που βρέθηκαν μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα. Αυτές οι ανακαλύψεις υποδηλώνουν σκόπιμη μουμιοποίηση και μεταθανάτια χειραγώγηση. Οι ερευνητές υποψιάζονται ότι το ίδιο το κορίτσι μπορεί να θυσιάστηκε πριν μεταφερθεί με το σώμα του συμβολικά «επισκευασμένο».
Αυτές οι πρακτικές συνάδουν με ιστορικές περιγραφές μετακινήσεων πληθυσμών στην Αυτοκρατορία των Ίνκας, όπου πόλεις και οικισμοί απομάκρυναν ιερά αντικείμενα — συμπεριλαμβανομένων μούμιων προγόνων — αναζητώντας πνευματικές συνδέσεις με νέα εδάφη.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι πολύ καιρό μετά το θάνατό τους, τα θύματα της capacocha συνέχιζαν να εκτελούν τελετουργίες και παρέμεναν αναπόσπαστο χαρακτηριστικό της θρησκευτικής ζωής και της συλλογικής μνήμης της αυτοκρατορίας. Η μελέτη αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος του Εθνικού Κέντρου Επιστημών της Πολωνίας, το οποίο πρόσφατα επανέλαβε τις εξερευνήσεις των κορυφών των Άνδεων από το 2024.
Πηγή: Heritage Daily
Δεν υπάρχουν σχόλια