Εικόνα 1: Το δυτικό άνδηρο από τα βόρεια. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού ανακοινώνει την ολοκλήρωση της δεύτερης ανασκαφικ...
 |
| Εικόνα 1: Το δυτικό άνδηρο από τα βόρεια. |
Το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού ανακοινώνει την ολοκλήρωση της δεύτερης ανασκαφικής περιόδου (30/3-24/4/26) της Γαλλικής Αρχαιολογικής Αποστολής Αμαθούντας (συνεργασία Γαλλικής Σχολής Αθηνών, Υπουργείου Εξωτερικών της Γαλλίας και Laboratoire HiSoMA, MOM, Λυών) στο δυτικό άνδηρο της ακρόπολης της Αμαθούντας, υπό τη διεύθυνση της δρος Anna Cannavò (HiSoMA, MOM, Λυών) (Εικ 1).
Μετά από τη γεωφυσική διασκόπηση της περιοχής το 2024, οι ανασκαφές άρχισαν το 2025. Τότε, στην Τομή 1 στο κέντρο περίπου του ανδήρου, αποκαλύφθηκε τμήμα τοίχου με κατεύθυνση βορρά-νότο, ο οποίος συνδεόταν με στρώμα κατάρρευσης που περιείχε καλά διατηρημένα κεραμίδια και άλλο υλικό της.
Κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο, η Τομή 1 διευρύνθηκε και αποκαλύφθηκε ακόμη μεγαλύτερο τμήμα του τοίχου αυτού, ο οποίος βαίνει παράλληλα με το φυσικό άκρο του ανδήρου, ενώ το νότιο του τμήμα κάμπτεται ελαφρώς προς τα δυτικά (Εικ. 2). Το μέγιστο πάχος του τοίχου φτάνει τα 2 μ. και το μέσο σωζόμενο ύψος τα 50 εκ. Η ανατολική του πλευρά είναι καμωμένη από μεγάλους γωνιόλιθους από ασβεστόλιθο και το γέμισμά του αποτελείται από μικρούς και μέτριους αργούς λίθους. Ως συνδετικό υλικό χρησιμοποιείται πηλός.
 |
| Εικόνα 2: Αεροφωτογραφία της Τομής 1 |
Ο τοίχος αυτός έχει πιθανώς δύο αρχιτεκτονικές φάσεις: στην πρώτη φάση, ένας τοίχος πάχους 135 εκ. ενισχύθηκε στην ανατολική του πλευρά από δεύτερη σειρά γωνιόλιθων από ασβεστόλιθο και το μεταξύ τους κενό συμπληρώθηκε με αργούς λίθους (Εικ. 2). Μια μικρή τομή στο βόρειο τμήμα του τοίχου, στο ανατολικό του πρόσωπο, αποκάλυψε τα θεμέλιά του. Με τον τοίχο αυτό, στη δυτική πλευρά, συνδέεται δάπεδο, μέρος του οποίου είχε στρωθεί με κεραμίδια πάνω σε υπόστρωμα χαλικιών. Με βάση τα ανασκαφικά δεδομένα, τόσο ο τοίχος όσο και το δάπεδο χρονολογούνται στην υστερορωμαϊκή περίοδο.
Στο στρώμα καταστροφής που ανασκάφηκε στην ανατολική πλευρά του τοίχου βρέθηκαν αρκετοί γωνιόλιθοι από την κατάρρευσή του, μερικοί από τους οποίους ήταν σε δεύτερη χρήση, δηλαδή επαναχρησιμοποιήθηκαν από άλλα κτήρια. Εντοπίστηκαν επίσης πολλά κεραμίδια από την κατάρρευση στέγης, καθώς και υπολείμματα πλιθαριών που προφανώς προέρχονται από την ανωδομή (Εικ. 3). Η δυτική όψη του τοίχου δεν ανασκάφηκε, καθώς βρίσκεται πολύ κοντά στο φυσικό άκρο του ανδήρου και η αποκάλυψη της θα έθετε σε κίνδυνο την ακεραιότητα των σωζόμενων αρχιτεκτονικών καταλοίπων.
 |
| Εικόνα 3: Το στρώμα καταστροφής στα ανατολικά του τοίχου κατά τη διάρκεια της ανασκαφής: κεραμίδια και υπολείμματα πλιθαριών. |
Μια δεύτερη τομή 5 x 5 μ. ανοίχθηκε κατά την ανασκαφική περίοδο του 2026 (Τομή 3), στο βόρειο πέρας του ανδήρου. Στην τομή αυτή δεν εντοπίστηκαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, το γέμισμά της όμως ήταν πλούσιο σε υλικό της εποχής του σιδήρου (Εικ. 4).
 |
| Εικόνα 4: Πήλινα ειδώλια και όστρακο («Ρυθμού Αμαθούντας») της Εποχής του Σιδήρου από την Τομή 3 |
Οι αρχαιολογικές μαρτυρίες που προκύπτουν από την ανασκαφική περίοδο του 2026 επιβεβαιώνουν τη σημασία του δυτικού ανδήρου κατά την υστερορωμαϊκή περίοδο. Ο τοίχος που αποκαλύφθηκε φαίνεται να είχε αμυντικό χαρακτήρα, υποδηλώνοντας την ανάγκη προστασίας της κορυφής της ακρόπολης και της βασιλικής που είχε διαδεχθεί το ιερό της Αφροδίτης. Παρά το γεγονός ότι η δυτική πλαγιά της ακρόπολης της Αμαθούντας είναι απόκρημνη, δεν είναι εντελώς δυσπρόσιτη και ως εκ τούτου απαιτούσε επιπλέον μέτρα προστασίας σε περίπτωση κινδύνου. Η μελλοντική έρευνα θα μας επιτρέψει να κατανοήσουμε καλύτερα το σχέδιο αυτής της αμυντικής κατασκευής και τη χρήση των χώρων που βρίσκονταν στα ανατολικά της. Ένα από τα ζητούμενα είναι και το κατά πόσον αυτά τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα κατασκευάστηκαν πάνω σε παλαιότερες κατασκευές.
Πηγή: Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου
Δεν υπάρχουν σχόλια